Balanda Blog

Berlijnse Notities - Twintig jaar vrijheid

2009-11-09T11:45:00.002+01:00

Twintig jaar vrijheid. Berlijn viert vandaag de val van de Muur.
De stad puilt uit van de toeristen die zich vanavond allemaal rond de Brandenburger Tor zullen verzamelen. Ik geef de voorkeur aan de wat minder pompeuze initiatieven die er rond dit historisch jubileum zijn georganiseerd. Zoals gisteravond de premiere van The Invisible Frame. Een ontroerende documentaire waarin de intrigerende Schotse actrice Tilda Swinton met de fiets het vroegere verloop van de Muur volgt. Aangezien ik in de afgelopen jaren de Mauerradweg zelf in etappes heb befietst, was deze film een must voor mij. En ik werd niet teleurgesteld. De schitterende, vaak humoristische beelden voerden me terug naar de vele mooie plekken in Berlijn die eens door de Muur werden ontsierd, en zijn een ware ode aan deze fantastische stad waarin ik leef en waarvan ik zo ontzettend hou.
Tilda Swinton was bij de premiere aanwezig. Vanaf de tweede rij heb ik haar met veel genoegen toegehoord en bewonderd. Haar androgyne look, haar ongelofelijke ‚scharfe Frisur’ en haar down-to-earth attitude deden me bijna van mijn stoel vallen. Wat mij betreft kan het feest beginnen.

Berlijnse Notities - Marianne Faithfull live in Berlijn

2009-07-29T10:36:00.003+02:00

Zo nu en dan heb ik het voorrecht in dit leven om getuige te zijn van iets magistraals. Op blote voeten door picanniny creek in de Australische Bungle Bungles lopen, op een warme septemberdag over de Coney Island boardwalk slenteren of oog in oog staan met mijn lievelingsschrijver Paul Auster om maar eens een greep te doen.
Zaterdagavond was het Marianne Faithfull die weer zo’n onvergetelijk moment aan mijn leven heeft toegevoegd. Tussen twee buien door liet de inmiddels 61-jarige grand lady of Rock ’n Roll op de sfeervolle binnenplaats van de citadel van Spandau een onuitwisbare indruk achter bij het publiek dat haar met staande ovaties en liefdesbetuigingen huldigde. En ze genoot ervan.
Ze opende met – hoe kan het ook anders, wij waren immers daar – Times Square en daarmee had ze ons meteen in haar ban. Met dit New Yorker drugslied waren mijn gevoelige snaren meteen geraakt. Wat ze daarna ten gehore bracht was een mooie mix van jazz, folk, rock en classics waarmee haar ongelofelijke veelzijdigheid tot uitdrukking kwam. Wie kan immers zo uiteenlopende nummers als Solitude van Duke Ellington, Salvation van Black Rebel Motorcycle Club en Randy Newman’s In Germany before the war zo passend en harmonieus in één show zingen? Deze fantastische interpretaties werden afgewisseld met heerlijke versies van eigen nummers zoals Broken English, The Balad of Lucy Jordan en het lekkere, vulgaire Why’d Ya Do It? En natuurlijk met As tears go by want volgens Faithfull ”that’s what the whole damn thing started with”.
Het publiek dat braaf op stoeltjes moest zitten, hield het na een tijdje niet meer. Een security medewerker probeerde een aantal mensen tegen te houden, maar toen Faithfull “no, let them dance” riep, was het hek van de dam. Iedereen stormde naar voren om heel even iets van de magie van deze onweerstaanbare, humoristische, waardige kunstenares te kunnen voelen. De beloning was een (en daar ben ik heel zeker) welgemeend “Berlin you truly are the best”.
Deze vrouw, die als junkie door de diepste dalen is gegaan en in de zeventiger jaren door iedereen was afgedankt, heeft nooit opgehouden in zichzelf te geloven en was zichtbaar geroerd over het respect dat haar zaterdag betuigd werd. Ze heeft het verdiend.
In november gaan we weer.

Berlijnse Notities - Oproep voor de reizigers onder ons (Travelers of the world unite)

2009-07-02T11:26:00.004+02:00

Translation in English below

Afgelopen weekend ontmoette ik de Tilburgse Li Koelan op het jaarlijkse cultuurfestival 48 Stunden Neukölln. Li woont en werkt al een aantal jaar als kunstenares in Berlijn. Op het festival presenteerde ze haar nieuwe project Die Erde ist unteilbar (De aarde is ondeelbaar). Het is een fantastisch project waaraan iedereen kan deelnemen.

In Neukölln wonen mensen uit 160 verschillende landen. Li verzamelt glazen met aarde uit deze landen en wil ons zo opnieuw in contact brengen met moeder aarde. Met name mensen in de Westerse wereld hebben dit contact grotendeels verloren, iets wat me al eerder duidelijk is geworden uit het onderzoek dat ik zelf doe voor mijn boek over Aboriginal Australie. Het project sprak me daarom direct aan.

Oproep

Indien jij of iemand die je kent binnekort weer op reis gaat (of wanneer je bezoek uit het buitenland krijgt) dan kun je middels de volgende kleine geste Li helpen haar project te voltooien:

- vul in het land van bestemming een (jam) glas met aarde, or have it filled by your visitors
- wikkel het in een lokale krant en stuur het op naar Li (ter bescherming van het glas en om op de afkomst van de aarde te duiden)
- vermeld land en plaats van herkomst, datum, naam van degene die de aarde heeft meegenomen
- vraag een plaatselijke bewoner de zin De aarde is ondeelbaar te vertalen en stuur deze tevens mee

Klik hier voor meer informatie over het project (in het Duits). Je kunt ook contact opnemen met Li via mailadres likoelan@aol.com of via haar website.

Translation in English

Last week I met the Dutch artist Li Koelan at the festival of arts 48 Stunden Neukölln. At the festival she presented her new project Die Erde ist unteilbar. It is a great project that everyone can take part in.

In Neukölln people from 160 different nations live together. Li collects glasses with earth from these countries to bring us back in touch again with mother earth. Especially people in the Western world have lost this contact which also became apparent to me during the research I am doing for my book about Aboriginal Australia. The project therefore appealed to me very strongly.

Attention

If you or someone you know are planning to go abroad again (or if people from abroad come to visit you), you can help Li with the following small gesture to finish her project:

- fill a (marmelade) glass with earth in the country of your destination (or have it filled by your visitors)
- wrap it up in a local news paper and send it to Li (for protection of the glass and to point out where the earth comes from)
- mention country and location where the earth comes from, date, name of the collector
- ask a local person to translate the sentence De aarde is ondeelbaar and also add it to the information

For more information about the project (in German) click here. You can also contact Li via mailaddress likoelan@aol.com or via her website.

Berlijnse Notities - Het land vol van verdraagzaamheid

2009-06-17T18:58:00.002+02:00

Afgelopen weekend was ik voor een bliksembezoek in Nederland en moest tot mijn grote onsteltenis vaststellen hoe vreemd mijn eigen geboortegrond me is geworden. Is de bijna onwerkelijke, perfecte netheid me vroeger nooit opgevallen of is deze pas na mijn vertrek naar Berlijn tot volle bloei gekomen? Het landschap is steriel, de scheiding tussen mijn en dijn strak en duidelijk zichtbaar. Nergens een verwilderd stukje bos of een leeg colablikje in de berm. Zelfs de blaadjes aan de bomen hangen keurig in het gelid. In Nederland kun je van de straat eten.
De trein voerde me voorbij aan zielloze nieuwbouwwijken met tientallen identieke doorzonwoningen zij aan zij. Loodrechte straten en vierkante, getrimde plantsoenen. Op elke oprit minstens één (maar meestal twee) auto's, in elke tuin een vijver en nergens een mens op straat. Nederland is saai, maar daarvoor rijk en welvarend. Alles werkt. Perfect.
Vanachter het glas vroeg ik me af of er zoiets als een eindpunt van het kapitalisme bestaat. Een punt waarop het hoogste is bereikt. En of Nederland op dit punt is aanbeland. Ik ken geen ander land dat zo door en door georganiseerd is en waar maar zo weinig echte armoede heerst. Volgens het Centraal Bureau van de Statistiek zal in 2009 het aandeel arme huishoudens tot 6,8% dalen. De werkeloosheid is weliswaar door de crisis iets toegenomen, maar is in vergelijking met andere landen zeer laag. De materiele welvaart is ongekend. Een eigen huis, een auto, twee keer per jaar op vakantie, de nieuwe inbouwkeuken, maar ook overal internet, treinen en bussen die stipt rijden en goed gevulde supermarkten. Allemaal dingen die voor veel Nederlanders vanzelfsprekend zijn.
Waarom dan toch die ontevredenheid? Waarom bij de Europese Verkiezingen bijna 17% van de stemmen voor Geert Wilders? En waarom vooral in Limburg? Daar waar de meesten nog nooit een Marokaan hebben gezien. Waarom Pim Fortuyn op de eerste plaats van de top 10 van belangrijkste Nederlanders, nog vóór Willem van Oranje die ons tolerantie en godsdienstvrijheid heeft gebracht en de humanist Erasmus, die ons heeft geleerd de waarde van de mens centraal te stellen? Mensen die ertoe hebben bijgedragen dat Pim Fortuyn openlijk homosexueel én politicus kon zijn.
Ik ben ervan overtuigd dat de integratiepolitiek van de achtereenvolgende regeringen heeft gefaald en ik sluit niet uit dat teveel tolerantie tot een verval van normen en waarden kan leiden. De integratieproblematiek is lang taboe geweest in de Nederlandse politiek en het is zeer belangrijk dat er eindelijk constructieve oplossingen komen. Ik vraag me echter af of dit de enige reden is waarom zoveel Nederlanders opeens naar rechts rukken.
Is het niet ook de monotonie van de materiele welvaart, die angst kweekt voor alles wat anders is of afwijkt van de norm? Hoeveel mensen in die nieuwbouwwijken storen zich aan die ene buurman die een tak van zijn appelboom over de schutting laat hangen of zijn heg ongeknipt laat? Hoeveel mensen voelen zich onbehaaglijk wanneer ze 's avonds die ene zwarte man die er in hun blanke wijk woont, tegenkomen? Elke afwijking van het perfecte Nederlandse plaatje, irriteert en vormt een bedreiging voor het voortbestaan van die perfectie. Hebben Nederlanders massaal smetvrees ontwikkeld?
Is het niet ook het materialisme dat opeens belangrijker is geworden dan het humanisme? Wie veel rijkdom heeft vergaard, krijgt niet alleen steeds meer angst deze weer te verliezen, maar is ook tot steeds meer bereid om deze te behouden. Wanneer de tijden ook maar een beetje slechter worden, moet er een schuldige worden gezocht, en schuldig zijn altijd zij die anders zijn. Voor Wilders zijn dit nu nog de Marokanen, maar de stap naar homosexuelen, gehandicapten of andere minderheden is daarna maar klein.
Beangstigend daarbij is het besef dat Nederlanders helemaal niet zo tolerant zijn als ze altijd beweerd hebben. Ze pochen er wel graag mee, zoals de heren Fluitsma en Van Tijn enkele jaren geleden met hun hitje 15 miljoen mensen, maar eigenlijk zijn ze gewoon net zo tolerant of misschien zelfs minder tolerant dan andere volkeren, en dat is niet iets van de laatste jaren. Wat Nederlanders bijvoorbeeld niet graag willen horen, is dat er buiten Duitsland in hun land tijdens de Tweede Wereldoorlog naar verhouding de meeste Joden werden verraden en gedeporteerd. Op een bevolking van ca. 110.000 in 1930 werden er honderdduizend in concentratiekampen vermoord. Er werd 7,50 gulden betaald voor elke Jood die werd verraden en van maart tot en met juni 1943 werden er op deze wijze 6800 mensen opgespoord. Nederlanders waren willige helpers van de nazi's en bereid om voor geld het leven van anderen te offeren (Bron: Der Spiegel, Nr. 21).
Is de Nederlandse tolerantie niet veel eerder onverschilligheid? Iedereen is zo hard bezig zijn huisje, autootje, reisje te regelen, dat interesse voor ontwikkelingen in de maatschappij erbij inschieten. Niemand kijkt verder dan zijn eigen achtertuin. Tot het moment dat je daar niet meer rustig kunt zitten, omdat Marokaantjes met knetterende brommertjes naast je schutting staan. Dan is Holland in last en roepen mensen als Fortuyn en Wilders dat het voorbij is met de tolerantie.
Ik denk dat het tijd is dat al die Nederlanders die het stiekem eens zijn met de PVV, hun zelfbeeld eens ernstig gaan bijstellen en meer verantwoordelijkheid gaan dragen voor de maatschappij die ze zelf mee hebben gevormd. SIRE zei het in 1998 al: De maatschappij, dat ben jij!

Homophobia in Polonia

2009-05-21T12:55:00.009+02:00

Elk Pools kind kent de legende van koning Krak en de draak, die ten grondslag ligt aan het ontstaan van de stad Krakow. Met een list bevorderde Krak het ongedierte, dat jarenlang onrust onder zijn volk zaaide, naar het hiernamaals. Eindelijk konden zijn onderdanen weer in rust en vrede leven. Tijdens mijn bezoek aan Krakow afgelopen week, kreeg ik echter sterk het gevoel dat de stad nog steeds in de ban van de draak is. Overal waart zijn geest rond en de ogenschijnlijke pais en vree heeft voor mij nauwelijks kunnen verhullen dat niet alleen Krakow, maar heel Polen zich in een identiteitscrisis bevindt.
In 1991, toen ik Krakow voor het eerst bezocht, was hiervan nog niets te merken. De Muur was net gevallen en Krakow nog nauwelijks ontdekt door toeristen. De stad maakte een vredige indruk. Er was weinig verkeer en het schitterende marktplein met de beroemde Lakenhal en de Bazylika Mariacka was zo leeg, dat je elk uur de “hejnał” (een afgebroken melodie die door een trompetist wordt gespeeld) vanuit de hoogste toren van deze imposante kerk kon horen. Het prachtige kasteel Wawel lag er verlaten bij en mijn toenmalige reisgenote en ik hadden de binnenplaats praktisch voor ons alleen. Door de slaperige sfeer van toen had ik Krakow veel kleiner en lieflijker in herinnering dan het in werkelijkheid is.
Inmiddels hebben toerisme en kapitalisme ook Krakow bereikt en de eerste dagen liep ik daarom wat verward rond. Ik zocht naar herkenningspunten, maar niets stemde overeen met mijn herinneringen. De “hejnał”, schoot het door mijn hoofd, die wordt zeker nog gespeeld. Vol verwachting zag ik klokslag acht uur 's avonds het venstertje boven in de toren opengaan, maar het trompetspel werd overstemd door de honderden mensen die over de markt flaneerden en de vele terrasjes bevolkten.
Desalnietemin heeft Krakow zich uiterlijk in positieve zin veranderd. De winkelketens die het unieke karakter van onze steden deels teniet hebben gedaan, zijn allen in een glazen blokkendoos met de naam Galeria Krakowska ondergebracht, die buiten het oude stadscentrum ligt. Hierdoor heeft het hart van Krakow, dat op aangename wijze werd gerenoveerd, haar schoonheid en karakter weten te behouden. Wie een weekendje naar Krakow gaat, kan dan ook op zijn gemak de highlights bewonderen, goedkoop en lekker eten, een beetje shoppen en dan vol enthousiasme terug naar huis gaan. Wie echter een interessante blik achter de schermen van een vreemd land wil werpen moet iets langer blijven en ook daar kijken waar op het eerste oog niets opmerkelijks te zien is. Of eerder nog, proberen te voelen wat er allemaal in de lucht hangt. En dat is heel wat, want in Krakow is de lucht zwanger van religieus conservatisme, economisch optimisme, historisch antisemitisme en een uit onzekerheid geboren nationalisme. Als athëiste, pacifiste en lesbiënne was het onmogelijk om de spanningen die deze tegenstrijdige 'ismen' opleveren, niet te voelen. Mijn hoofd staat er nog bol van.
In Polen is 93% van de bevolking katholiek en wordt Paus Johannes Paulus II als een heilige beschouwd. Hoewel er liberale katholieken zijn en velen het niet zo nauw nemen met sex voor het huwelijk en anti-conceptie, overheerst het conservatisme en heeft de kerk een enorme invloed. Een bezoek aan de kathedraal op de Wawel, die tot de nok toe is volgeplempt met religieuze artefacten, werkte zo verstikkend als het katholicisme zelf. Ik was blij weer buiten te zijn.
Midden in het katholieke bolwerk Krakow ligt de Joodse wijk Kazimierz, die met name bij studenten en andersgezinden geliefd is. De vele nauwe straatjes met leuke winkeltjes en restaurants zorgen voor een aangename sfeer, mede dankzij de ongerenoveerde staat waarin ze verkeren. Van het Joodse leven zelf is echter niet veel meer over, en dat ligt niet alleen aan de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de Polen in vergelijking met andere Europese naties gedurende de afgelopen eeuwen nog redelijk tolerant waren tegenover de Joden, kan niet verhuld worden dat zij hoofdzakelijk haat en nijd jegens de Joden voelden. De laatsten bleken zakelijk zeer succesvol en werden daarom steeds weer uit de stad verdreven, wat tot de oprichting van de wijk leidde. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden ze uiteindelijk naar Podgórze, het Krakower ghetto aan de andere kant van de rivier de Wisła, verdreven. De rest van het verhaal kent iedereen.
Het is vreemd in Podgórze rond te lopen. Op het plein Rynek Podgórski, dat door de katholieke kerk Kościół Józefa wordt gedomineerd, staan informatieborden voor de Europese verkiezingen, terwijl een paar honderd meter verderop de fabriek van Oskar Schindler aan andere tijden herinnert. Op een mededelingenbord plakt een jongen schuchter een plakaat dat oproept tot deelname aan een Marsz Tolerancji voor homo's en lesbo's de volgende zaterdag. Zoveel emoties vloeien hier samen. We besluiten mee te lopen.
Startpunt van de Mars voor Tolerantie is de Plac Matejki in Kazimierz, die bij onze aankomst compleet is afgezet door de ME. We schrikken ons rot. Op de stoep kijken mensen zwijgend toe hoe zich achter het cordon van agenten langzaam een bonte stoet vormt. Een man met een megafoon roept dat we allemaal zullen branden in de hel (of iets in dien aard, ik versta geen Pools) en wordt meteen bij de kladden gegrepen. Mijn hart klopt heftig, niet van opwinding, maar van angst. Het is vreemd om door het cordon te lopen. Het deelt de wereld in twee: us and them. Nooit eerder heb ik het gevoel gehad anders te zijn, maar het roze ballonnetje dat we in de hand gedrukt krijgen en de button van Queerowy Maj die we opsteken maken zichtbaar dat we blijkbaar niet bij die ene wereld horen.
In de straten van Kazimierz verloopt alles rustig. Er vliegen wat rotte eieren door de lucht en een enkele toeschouwer uit luidkeels zijn ongenoegen over dat stelletje perversen dat daar voorbij trekt. De stemming wordt grimmiger naarmate we de oude binnenstad bereiken. Op verschillende plaatsen langs de route staan groepjes neo-nazi's en brengen de heilgroet. Ze worden door de ME tegen de winkelgevels gedrukt. Een jonge vrouw graait woedend in een plastic tasje met eieren en tomaten, terwijl een op het oog keurige man op een terras een aantal planten uit een bloempot rukt en deze vol afschuw naar de stoet gooit. Op de markt staan we ten slotte oog in oog met een behoorlijke groep neo-nazi's die ons vol haat uitschelden. De politie staat drie rijen dik tussen hen en ons. De rillingen lopen over mijn rug. Zoveel haat en woede .... Het toekijkend publiek staat zij aan zij met de nazi's. Niemand schaart zich bij de stoet. Ik snap er even niks meer van.
Hier in Krakow (en in het nabije Auschwitz) werden duizenden Joden vermoord, omdat ze anders waren. De herinnering hieraan wordt overal in leven gehouden, maar ze wordt een blinde vlek zodra er een nieuwe groep naar voren treedt die niet in het traditionele plaatje past.
Hier in Polen, dat in 1939 door de Duitsers van zijn pas gewonnen onafhankelijkheid werd beroofd en verschrikkelijk onder Hitler heeft geleden, vereren jongeren hun eigen onderdrukker en kijken de ouderen - die in sommige gevallen hun anti-Duitse gevoelens niet onder stoelen of banken steken - opeens dadenloos toe.
Dit land, dat zo hard heeft gevochten om lid te worden van de EU, maakt die dag op mij de indruk van een schizofrene patient, wiens persoonlijkheden in één moment allemaal zichtbaar worden.
Desondanks is er al veel veranderd, menen mijn Poolse collega's. Tien jaar geleden was een dergelijke Mars voor Tolerantie ondenkbaar geweest. Het lidmaatschap van de EU heeft het land meer open gemaakt, een ontwikkeling die volgens hen niet meer te stoppen is. Polen zoekt na jaren van nationalisme, nationaal-socialisme, socialisme en conservatief katholicisme naar een nieuwe identiteit. Dat kost tijd en dat geloof ik.
Dat diepgaande hervormingen in Polen mogelijk zijn en dat Krakow hierbij historisch gezien de voorhoede vormt, toonde koning Kazimierz III Wielki al in de 14e eeuw aan. Hij voerde hervormingen op het gebied van recht, economie en onderwijs door en bracht Krakow, waar hij één van de eerste Europese universiteiten oprichtte, tot bloei. Een Pools gezegde luidt daarom: "Koning Kazimierz trof een Polen van hout aan, en liet een Polen van steen achter". Amen.

Klik hier voor een filmpje van de Marsz Tolerancji 2009 waarin wij heel even te zien zijn (in de tweede minuut achter de dame in wit die geinterviewd wordt)

Een paar impressies

Kathedraal op de Wawel met Sigismund kapel
© Balanda mei 2009

Binnenplein van koninklijk kasteel Wawel
© Balanda mei 2009

Heiligenbeeld in een zijstraatje aan de voet van kasteel Wawel
© Balanda mei 2009

"Damn your eyes!", "Too late!" (*)
© Balanda mei 2009

(*) Dr. Frankenstein (Gene Wilder) to Igor (Marty Feldman) in
Young Frankenstein

Berlijnse Notities - Het Zwitserleven gevoel

2009-03-26T16:40:00.003+01:00

Wie denkt dat Zwitserland niet meer te bieden heeft dan een goed pensioen, moet een keer naar een optreden van The Peacocks gaan. Deze uiterst sympathieke rockabilly punkrock band uit Zürich heeft haar sporen al lang verdiend, maar is zeker nog niet toe aan haar oude dag.
Gisteren waren de Peacocks - die in de rockabilly scenes op dees aard alom bekendheid genieten - in Kreuzberg‘s punktempel Wild at Heart om nog een keer hun laatste plaat Touch and Go onder de aandacht te brengen. Hun show verliep in hoog tempo a la The Ramones en ik meende dan ook af en toe tussen de nummers een zacht one-two-three-four te horen. De korte, strakke nummers met een aanstekelijk ritme werden professioneel, maar met veel plezier ten gehore gebracht en gingen er bij het enthousiaste publiek in als koek.
Dik anderhalf uur wist de driekoppige band de voetjes van de vloer te brengen en de toeschouwers te overtuigen van haar kunnen. Het was met name een genoegen om Simon in de weer te zien met zijn contrabas, die hij met veel bravoure wist te temmen. Badend in het zweet verliet het drietal tenslotte het podium. Moe maar voldaan. Zo zie je maar weer dat er soms ook nog wel eens wat spannends gebeurt daarboven op de alm.

Record Mania - Emotional Elvis kills the devil inside his head

2009-02-22T16:19:00.004+01:00

Emotional Elvis strikes again!

Met de nieuwe EP 16 minutes of hardcore music begeven Michel Geelen en kornuiten zich exact één jaar na het wat lauwe Dusbaba album weer op het stevige pad der gitaarrock. En dat bevalt goed. Strakke drumpartijen, scheurende gitaren en de nodige sampeltjes werken aanstekelijk en nodigen uit om de dansvloer onveilig te maken. Bij Apples for breakfast is het onmogelijk niet mee te gaan zingen en het zou me niet verbazen wanneer het een radiohit zou worden. Absolute favoriet voor mij is echter het funky nummer This is the time.
Jammer dat de EP zo kort is. In minder dan 15 minuten (!) is de pret voorbij, terwijl je als luisteraar dan net warm begint te lopen. Wie de ietwat brutale CD cover ziet, zou kunnen denken dat Emotional Elvis z‘n snor heeft gedrukt voor de muzikale uitdaging ten gunste van het artwork. Niets is echter minder waar. Soms geldt nou eenmaal zoals ze hier in Berlijn zeggen: in der Kürze liegt die Würze. Of in goed Nederlands: Minder is meer. Enjoy.

Mijn waardering: ★★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top

PS: Michel speelt op 26 februari met zijn andere band googoomuck in de Amsterdamse Melkweg op de Lux Interior RIP Memorial.

Berlijnse Notities - Washington in Berlijn

2009-02-21T11:35:00.004+01:00

Oh my. They did it again.

Na weken ongeduldig wachten was het gisteravond dan eindelijk zover. Washington was weer in Berlijn om hun nieuwe album Rouge/Noir voor te stellen. In de kleine maar knusse Privat Club in hartje Kreuzberg had zich een handjevol volgelingen verzameld om zich te laten betoveren door deze drie Noorse muzikanten.
De Privatclub is een kelder onder de Markthalle en is enkel te bereiken via de WC deur (!) van deze beroemde Berliner Kneipe. Via een iele trap beland je in de onderaardse gewelven die een perfekte ruimte vormden voor de intense songs van Washington. Ik kan niet genoeg preken over deze fantastische en hoogst sympathieke band en ben elke keer weer verbaasd hoe weinig mensen de weg naar hun optredens vinden. Dat is jammer voor de band maar niet voor ons, want zo komt Washington het meest tot zijn recht.
De absolute hoogtepunten waren een ongelofelijk spannende uitvoering van het tegendraadse Riverrun By Night en een meeslepende vertolking van Appendix 1: As Waves Shape the Sea. Bij Appendix zette zanger Rune Simonsen zijn gitaar even weg om het emotiebeladen openingsstuk met volle overtuiging te kunnen zingen. Het nummer ontwikkelt zich tot een waanzinnig mooi stuk muziek dat vervolgens letterlijk explodeert en verandert in een levenshymne van ongekende schoonheid. Voor mij is deze song nauwelijks te evenaren. Poezie en muziek van de hoogste kwaliteit.
Met het risico voor missionaris uitgemaakt te worden, blijf ik herhalen dat elke dag zonder Washington een dag zonder ware poezie is. Spread the word.

Albums

A New Order Rising
Astral Sky
Rouge/Noir

Klik hier voor een weergave van hun optreden in 2007 in Paradiso in Amsterdam

Klik hier voor mijn vorige posting over Washington met verwijzingen naar MySpace en YouTube

In de nacht van 29 op 30 maart 2009 wordt hun optreden in Keulen in februari 2009 bij WDR Rockpalast uitgezonden.

Filmtip - Man on wire

2009-02-02T14:44:00.006+01:00

I see three oranges, I juggle. I see two towers, I walk.

- Philippe Petit -

Woorden schieten te kort om deze adembenemende documentaire over koorddanser Philippe Petit en zijn "artistic crime of the century" te beschrijven. In 1974 "danste" hij 44 minuten lang ongezekerd op 417 meter hoogte over een staalkabel tussen de Twin Towers in New York. Het is ongetwijfeld de meest waanzinnige, fantastische en mooiste kunst performance waarvan ik ooit heb gehoord. James Marsh' documentaire Man on wire bericht op ongelofelijk spannende wijze over deze "coup of the century" en heeft met recht een plaatsje in mijn Top 10 van favoriete films gekregen. ZIEN!!!!!!!

Mijn waardering: ★★★★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top

Het WTC was niet zijn eerste performance op grote hoogte. Hij danste ook tussen de pijlers van de Sydney Harbour Bridge en tussen de torens van de Notre Dame.

Foto's van de film

Berlijnse Notities - struikelstenen

2009-01-11T16:02:00.004+01:00

Eén van de redenen waarom ik Berlijn zo'n interessante stad vind, is dat de geschiedenis overal voelbaar is. Niet alleen in de talloze musea en tentoonstellingen, maar overal waar je gaat en staat. Soms ligt de geschiedenis zelfs letterlijk op straat, zoals bij mij om de hoek. Enige tijd geleden merkte ik voor een portiek naast de avondwinkel waar ik wel eens wat te snoepen haal, zeven zogenaamde Stolpersteine (= struikelstenen) op. Ze zijn van messing en bevatten de namen van een Joodse familie met de naam Ebstein en ene heer Weigert. Zij woonden in het betreffende huis, voordat ze door de nazi's werden gedeporteerd. Een eindje verderop in dezelfde straat liggen er nog twee ter herinnering aan het echtpaar Schlesinger.
Het zijn niet de enige stenen. Stolpersteine liggen in heel Duitsland en zelfs in Nederland (onder andere in Hilversum en bij psychiatrisch ziekenhuis De Grote Beek in Eindhoven). Ze zijn er neergelegd door de kunstenaar Gunter Demnig die daarmee de herinnering aan de jodenvervolgingen levendig wil houden.
Niet iedereen is blij met zijn initiatief. Uitgerekend de Zentralrat der Juden in Duitsland heeft er alles aan gedaan om de stenen bijvoorbeeld in München te weren. Als argument wordt aangevoerd dat neo-nazi's er op kunnen trappen en plassen en honden erop kunnen poepen. Dit zou mensontwaardigend zijn. Veel nakomelingen van de slachtoffers zijn het hier niet mee eens. Zij willen zelf bepalen hoe ze hun overleden familieleden willen herdenken.
Demnig zelf zegt daarover dat je jaarlijkse herdenkingsvieringen of een museum kan bezoeken - of ook niet. De stenen kun je echter niet ontwijken. Ze confronteren je onherroepelijk met dat wat er zomaar in een gewone straat ergens in Berlijn of elders kon gebeuren.

Op 5 mei 2009 worden er Stolpersteine in Weesp gelegd.

© Balanda 10 januari 2009

© Balanda 10 januari 2009

Filmtip - Waltz with Bashir

2009-01-06T16:08:00.006+01:00

In het Midden-Oosten is de hel weer losgebroken. Tijd om The History of the Israelis and Palestinians van Noah Flug en Martin Schäuble weer eens uit de kast te trekken. Een goed boek dat ik een ieder die de draad een beetje is kwijtgeraakt bij het volgen van het eeuwigdurende, onoplosbare conflict tussen Israeli's en Palestijnen (en die Duits kan lezen), van harte kan aanbevelen. Wie het leest, zal ook een aantal zinnen tegenkomen over het bloedbad van Sabra en Shatila, waarbij in 1982 honderden Palestijnen onder het toeziend oog van Israelische troepen op gruwelijke wijze werden afgeslacht. Het was een wraakactie van Libanese Falangisten voor de moord op de Libanese Christelijke president Bashir Gemayel, enkele dagen ervoor.
De film Waltz with Bashir van de Israeli Ari Folman, doet op indringende wijze verslag van deze gebeurtenis, waarbij hij zelf als soldaat in het Israelische leger betrokken was. Het bijzondere is dat Waltz with Bashir tegelijkertijd een animatiefilm en een documentaire is. Een combinatie die nog niet eerder op het grote doek te zien was. Wie denkt dat het leed, de pijn, de brutaliteit, de haat en de angst door de animaties worden afgezwakt, zal verrast zijn. Juist omdat er geen echte beelden worden getoond, dringt het achterliggende verhaal veel dieper door dan in welke oorlogsdocumentaire of oorlogsfilm ook.
Hoe vaak zien we geen beelden van oorlogssituaties die ons nauwelijks nog raken? Zijn we niet al jarenlang afgestompt door de dagelijkse berichten uit Gaza, Irak, Nigeria en andere brandhaarden in deze wereld? Waltz with Bashir laat ons met andere ogen naar hetzelfde conflict kijken en zorgt ervoor dat we wakker blijven. Slechts in de laatste vijf minuten van de film worden er echte beelden van de slachtoffers getoond. Die laten uiteindelijk een veel diepere indruk achter dan alles wat ik tot nu toe heb gezien.
Geen lichte kost, maar een must voor iedereen die het nog wat kan schelen.

Mijn waardering: ★★★★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top

Record Mania - Een helse rit met googoomuck

2008-12-22T10:32:00.004+01:00

Enkele dagen geleden viel er weer een CD van mijn langjarige vriend Michel in de bus. Hoewel we elkaar niet meer zo vaak kunnen zien, houdt hij me steeds op de hoogte van zijn muzikale activiteiten. En dat zijn er nogal wat.
Nog geen vier maanden geleden bracht hij met het album A girl called M de eighties weer kort tot leven. „M“ riep bij mij herinneringen op aan een Cure concert dat eindigde in de straten van Heereveen. We kwamen veel te laat aan en misten alle voorbands en een aantal nummers van The Cure en na afloop de laatste trein. Noodgedwongen sliepen we onder een aantal dozen die we in een container hadden gevonden. Ik hoor nog steeds het geklapper van mijn tanden in die stille, o zo koude nacht.
Met zijn nieuwe band googoomuck zet Michel weer een andere stap op het muzikale pad. Dit keer geen duistere new wave klanken, maar snelle gitaren, zeurende orgeltjes en psychedelische riedeltjes die de oren bekoren. De naam van de band verwijst naar een nummer van The Cramps en dan weet je het eigenlijk wel.
Het eerste nummer is het begin van een Höllenritt die uiteindelijk zal eindigen in het graf. De CD roept bij mij meteen associaties op met de film Death Proof van Quentin Tarantino, één van mijn favoriete regisseurs. Ik weet niet of ik me tijdens het luisteren meer als Stuntman Mike voel of als zijn slachtoffers, die hij met zijn muscle car de dood in jaagt. Take you down tonight, Soultrash Part 2 of Nymphomaniac zouden in ieder geval niet hebben mistaan op de soundtrack.
Get up on your feet geeft de luisteraar even de mogelijkheid om door te ademen, maar de ondergang is nabij. Back to the grave sleept je onherroepelijk mee de eindeloze duisternis in.
Aan googoomuck kun je niet ontsnappen.

Mijn waardering: ★★★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top

Record Mania - Rouge/Noir - Washington

2008-11-09T12:10:00.005+01:00

Washington is back! Met de nieuwe langspeler Rouge/Noir (dit is overigens geen toespeling op Capitol Hill. Of toch?) hebben ze weer een schitterend stukje werk afgeleverd.
Ik ga er niet teveel over zeggen. Lees mijn eerdere posting over Washington voor meer informatie over deze fantastische Noorse band en luister op hun MySpace pagina naar twee van hun nieuwe songs.
De Nederlanders kan ik aanraden om in februari in ieder geval naar één van hun twee geplande live optredens in Haarlem (Patronaat) en Ottersum (Roepan) te gaan. Niet te missen!

Mijn waardering: ★★★★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top

Berlijnse Notities - The world of Arthur Russell

2008-11-08T15:35:00.005+01:00

Wie eens toe is aan iets nieuws op muziekgebied (dat eigenlijk al heel oud is) wil ik graag attenderen op het muzikale talent Arthur Russell. Onlangs zag ik de interessante documentaire Wild Combination over het leven van deze in 1992 aan aids overleden New Yorker en was geroerd door zijn diepe liefde voor muziek.
Russell was vooral geïnteresseerd in het proces rond de creatie van muziek. Dit had tot gevolg dat zijn muzikale nalatenschap enorm was, maar dat er voor zijn dood nauwelijks iets van hem werd gepubliceerd. Hij kreeg soms het verwijt, nooit iets af te maken.
Het is aan zijn levensgezel en een aantal mensen uit zijn omgeving te danken, dat zijn werk in de afgelopen jaren op CD is verschenen. Mijn favoriet is "A little lost" dat samen met nog een aantal andere mooie nummers op zijn MySpace pagina valt te beluisteren. Ook bij Audika Records kun je een aantal van zijn juweeltjes horen.

Berlijnse Notities - Ari & Nico

2008-10-22T20:23:00.006+02:00

Al dagen loop ik met een ambivalent gevoel door Berlijn te dolen. In mijn binnenwereld heerst diepe ontgoocheling. Het begon allemaal afgelopen vrijdag met een prachtige hommage aan zangeres, filmster en fotomodel Nico, die dit jaar niet alleen zeventig zou zijn geworden, maar ook twintig jaar dood is. Onder de titel 70/20 traden daarom een aantal artiesten en kunstenaars in de Volksbühne op, die vroeger met haar hebben samengewerkt of die sterk door haar werden beïnvloed. Het was een stemmige avond waarop vooral de duistere, experimentele muziek van Nico centraal stond en haar grote betekenis voor de pop- en kunstwereld tot uitdrukking kwam. Ze was jarenlang de muse van Andy Warhol, had liefdesrelaties met onder andere Bob Dylan, Lou Reed en Alain Delon, speelde in La Dolce Vita van Federico Fellini, liet zich fotografreren voor Vogue en Chanel en maakte samen met The Velvet Underground één van de belangrijkste platen van de twintigste eeuw, The Velvet Underground & Nico. Ze ging ten onder aan excessief drugs- en drankgebruik.
Ik ben geen fan van Nico. Tot afgelopen week wist ik niet eens dat ze eigenlijk Christa Päffgen heet en in Keulen werd geboren. Toch ging ik naar de Volksbühne. Waarom eigenlijk? Misschien omdat haar stem Femme Fatale tot zo‘n onvergetelijk nummer heeft gemaakt dat me tot tranen toe roert. Of omdat ze een icoon van mijn jeugd was en herinneringen oproept aan een tijd die voorgoed voorbij is. Ik weet het niet. En het maakt eigenlijk ook niet zoveel uit. Ik was vrijdagavond daar en het was fantastisch. En toen gebeurde er iets raars. Aan het einde van de avond werd Nico‘s zoon Ari Boulogne naar voor geroepen. Hij bleef nog geen minuut op het podium, maar zijn verschijning sprak boekdelen. Hoeveel levens heeft hij al achter de rug, was alles wat ik dacht.
Gedurende het weekend bleef Ari ons bezighouden en we besloten op maandag nog twee films in het kader van het Nico Festival te bezoeken, Ari and Mario en The Velvet Underground and Nico, beide in 1966 door Andy Warhol opgenomen. Het werd een ontluisterende avond. In de Internet Movie Database heeft iemand over Ari and Mario een recensie geschreven onder de titel „Innocence en domesticity in a Warhol film“. De film is echter alles behalve een toonbeeld van onschuld en huiselijkheid. In de veel te kleine en aftandse kitchenette van een kamer in het beroemde New Yorkse Hotel Chelsea, waar Nico enige tijd verbleef, moet de travestiet Mario Montez op de vierjarige Ari passen, terwijl Warhol de camera laat draaien. Gedurende zestig minuten worden we er getuige van hoe een kind wordt geïnstrumentaliseerd en gereduceerd tot een object van een gewetenloze kunstenaar. De jongen wordt geen moment met rust gelaten en heeft in de kleine ruimte geen enkele mogelijkheid om zich terug te trekken. Ari zegt in de hele film niet meer dan een paar woorden en wil Montez alleen maar neerschieten met zijn speelgoedgeweer. De laatste tien minuten komt Nico terug van een middagje shoppen. Ze ziet er beeldschoon uit, maar de onzin die ze uitkraamt en haar labiele gedrag drukken meer uit dan alles wat ik inmiddels over haar heb gelezen. Ik vond de film maar moeilijk uit te houden en dat werd nog versterkt door het feit dat Ari Boulogne zelf bij ons in de zaal zat. De film is verschrikkelijk intiem en geeft de kijker een blik in de diepe afgrond waarlangs deze persoon heeft geleefd en waarschijnlijk nog leeft, en het is bizar er in zijn aanwezigheid naar te kijken. Wat ik verontrustend vond, was dat enkele bioscoopbezoekers het allemaal heel hilarisch vonden en onder de indruk waren van Nico en die overdreven opgemaakte Montez. Ik zag alleen maar Ari.
In de afgelopen dagen gingen er telkens een aantal beelden door mijn hoofd. Ik zie hoe Ari buiten de bioscoop zijn halfopgerookte sigaret terug in het pakje stopt en hoe hij aangeslagen op dat podium in de Volksbühne staat. Ik stel me voor hoe hij op zijn zeventiende door zijn moeder zijn eerste heroïnespuit gezet krijgt en hoe hij samen met haar door hun appartement kruipt, op zoek naar opium dat ze ergens hebben verstopt. Ik vraag me af wat die avond in de Volksbühne voor hem heeft betekent en probeer te begrijpen hoe het voor hem moet zijn, niet door zijn vermeende vader Alain Delon erkend te worden. Iets waar hij, zo blijkt uit een interview, erg naar verlangt. Ik ken hem niet en hij kent mij niet, en toch voel ik me betrokken.
Door Ari and Mario werd voor mij niet alleen de persoon Nico ontmythologiseerd, maar een complete subcultuur. Warhol en zijn Factory, Hotel Chelsea, Bob Dylan, Jim Morrisson en de Velvet Underground, ja zelfs Warhol‘s kunst die ik eigenlijk altijd heb bewonderd. Natuurlijk wist ik dat zich veel lelijks in Warhol‘s fabriek afspeelde, maar om op deze wijze te zien hoe hij mensen heeft geconsumeerd ten behoeve van zijn kunst vond ik ronduit shockerend. De aansluitende film The Velvet Underground and Nico kon me dan ook niet meer bekoren. Na veertig minuten hebben we de zaal verlaten. Ari ook.

Film & Boeken over Nico (en Ari)

Nico Icon
James Young - Nico: The End
James Young - Nico, Songs They Never Play on the Radio
Ari Boulogne - L‘amour n‘oublie jamais (helaas alleen in het Frans)
Bernard Violet - Les mystères Delon (helaas alleen in het Frans)

Berlijnse Notities - Een avond (of twee) met Paul Auster

2008-09-30T16:31:00.006+02:00

In Berlijn worden dromen waar en hartewensen vervuld. En altijd sneller dan je denkt. Afgelopen donderdag wist ik nog niet dat mijn all time hero Paul Auster naar Berlijn zou komen. Vandaag staat zijn warme, sympathieke blik voor altijd in mijn geheugen gegrift.
Soms ontgaat je wat bij zo‘n veelzijdig en groot aanbod. Je pluist niet meer altijd de complete cultuuragenda uit om te zien wat er allemaal te doen is. Zo kon het gebeuren dat we vrijdagavond laat pas ontdekten dat Amerika‘s grootste verhalenverteller Paul Auster, Berlijn zondag en maandag met een bezoek zou vereren om zijn nieuwe film en zijn nieuwe boek voor te stellen. Ik kon wel janken. Auster in Berlijn en ik niet erbij. Een nachtmerrie.
Maar dankzij mijn creatieve vriendin, die weet hoezeer mijn hart voor Auster slaat en die gewoon niet wilde accepteren dat dit alles zomaar aan mij voorbij zou gaan, zat ik zondagavond op rij vijf van het schitterende Babylon Mitte om The inner life of Martin Frost te zien. Na afloop van de film gaf Auster een half uur durend interview en signeerde hij boeken. Intelligent, warm en met een goed gevoel voor humor, maakte hij een onuitwisbare indruk op mij. Een schrijver zoals ik me een schrijver voorstel. Hij straalt een grote innerlijke rust uit, die me zoveel energie heeft gegeven dat het leven weer niet op kan. Ik had weke knieën toen ik met mijn boeken voor zijn signeertafel stond. Voor hij ze teruggeeft, kijkt hij je recht in de ogen en hoewel hij de meeste gezichten beslist snel weer vergeet, is dat een zeer persoonlijke en attente geste.
En alsof dat nog niet genoeg was, vonden we op de website van het Berliner Ensemble nog drie grijze stoeltjes voor de lezing maandagavond. Man in the dark werd afwisselend in het Engels (door Paul Auster zelf) en in het Duits (door Jan Josef Liefers) voorgelezen. De aanwezigheid van Liefers, die wij als Dr. Boerne in Tatort Münster al lange tijd geleden in ons hart hebben gesloten, was voor ons een extra verrassing. Op de vraag hoe hij de boeken van Paul Auster heeft leren kennen, vertelde hij dat het de titel van het boek In the country of last things was, die hem als Ossi had aangetrokken. Liefers meende zich te herinneren dat hij het boek had gejat, tot grote hilariteit van het publiek en Paul Auster, en is sindsdien een kritiekloze lezer geworden. Eén keer Auster, altijd Auster.
Hoe ik aan Auster ben gekomen en waarom hij mijn favoriete schrijver en één van mijn grootste helden is, wil ik graag nog een keer in een apart stukje schrijven. Op dit moment moet iedereen me maar op mijn woord geloven dat deze man tot de beste schrijvers in de wereld behoort en gewoon zijn boeken gaan lezen.

Aan te bevelen films waarvoor Paul Auster het script schreef:
Smoke van regisseur Wayne Wang met Harvey Keitel
Blue in the face van regisseur Wayne Wang met Harvey Keitel, Lou Reed, Jim Jarmusch, Madonna e.a.

Wie Paul Auster nog niet kent, kan ik de volgende boeken in het bijzonder aanbevelen:

Moon Palace
Leviathan
Mr Vertigo
The book of illusions

Zijn vrouw Siri Hustvedt schrijft net als Auster verschrikkelijk mooie boeken. In het het bijzonder kan ik What I loved aanraden.

© Balanda 28 september 2008

Berlijnse Notities - Ik wil alleen maar zwemmen

2008-09-30T16:24:00.007+02:00

Het was weer een geslaagd weekend bomvol indrukwekkende belevenissen. Maarliefst twee keer zag ik mijn lievelingsauteur Paul Auster live hier in Berlijn (waarover meer in de volgende posting). En of dat niet al genoeg was, werden we zondagavond ook nog op een schitterend optreden van Spinvis getracteerd. Hij was de afsluiter van een weekje Boulevard of Broken Dreams dat in Nederland wel bekend is als de Parade. Dit heerlijke theaterfestival dat ik in Amsterdam graag bezocht, heeft voor een weekje zijn tenten in Berlijn opgeslagen. Op een winderig terreintje tegenover de nieuwe Hauptbahnhof kon het Berlijnse publiek voor het eerst (en hopelijk niet voor het laatst) kennismaken met dit schitterende, oer-Nederlandse evenement. Voordat Spinvis begon heb ik nog net op het nippertje van de Silent Disco kunnen genieten. Lachen, gieren, brullen!
En toen ... Spinvis. Ik had wel van hem gehoord, maar kende zijn muziek niet. Zijn optreden heeft een grote indruk op me gemaakt. Knus, in een tent met een handvol publiek, speelde hij met zijn orkestje de sterren van de hemel. Spinvis deed iets raars met mij. Hij liet me een ander Nederland zien; een Nederland waarvan ik zou kunnen houden met een taal die ik lief zou kunnen hebben. Hij riep herinneringen op aan vervlogen tijden en toverde een glimlach op mijn gezicht. Dag Nederland.

't Is altijd wat en altijd spijt
van al het geld en alle tijd
op de onverharde wegen,
die je naar hier hebben geleid.
De ochtenden zijn wit en koud
en hoe je ook je stuur vasthoudt,
de wind komt door je handschoenen heen,
je vingers zijn versteend.

Spinvis - Boulevard of Broken Dreams
© Balanda 28 september 2008

Liedjes van Spinvis met beeld:

Bagagedrager
Wespen in de appeltaart
Ik wil alleen maar zwemmen

Spin the Wheel - Boulevard of Broken Dreams
© Balanda 28 september 2008

Record Mania - A girl called M

2008-09-21T13:47:00.003+02:00

Graag breng ik nog even een aardige CD onder de aandachtmet de titel A girl called M . Het betreft een serieus en persoonlijk project van het Eindhovense muzikale talent Michel Geelen , die hiermee naar eigen zeggen een plaat heeft afgeleverd die hij altijd al een keer had willen maken. Wie echter denkt dat Geelen hiermee serieuze ambities nastreeft, heeft het mis. Hij is namelijk niet het type muzikant dat met het imiteren van muziekstijlen en bands zichzelf wil verwezenlijken. En imiteren is precies wat hij hier doet. Maar wat Geelen doet, doet Geelen goed. Wie niet beter weet, zou zomaar kunnen geloven dat dit een niet eerder uitgebrachte plaat van The Cure is. Geelen klinkt verbluffend sterk als Robert Smith in de tachtiger jaren.
Je zou op grond hiervan de plaat aan de kant kunnen gooien, maar dat zou zonde zijn, want de nummers zijn stuk voor stuk van goede kwaliteit. Met name Don’t dress up tonight, dat ik nog van vroeger ken, vind ik bijzonder mooi. Het is zeker al 15 jaar oud, maar heeft niets van zijn kracht en droefenis verloren.
Verder kan ik kort zijn over A girl called M. Het is niets nieuws, maar soms hoeft dat ook niet. Gewoon luisteren en je op de duistere klanken mee laten voeren. Back to the 80’s.

Mijn waardering: ★★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top

Andere bands van Michel Geelen:

Emotional Elvis
Candy in Helsinki
Red Zone Cuba

Berlijnse Notities - O Bama, are you sure you can?

2008-07-24T22:19:00.005+02:00

Als je in Berlijn woont, dan heb je zo nu en dan de gelegenheid om een bijzondere politieke gebeurtenis van dichtbij mee te maken. Vandaag stond ik samen met 200.000 anderen aan de Siegessäule om te horen wat Barack Obama de Europese burgers te melden heeft. Het publiek varieerde van overgewichtige Amerikanen met vlaggetjes tot Nederlandse nichten die de camera vooral op twintigjarige slanke boys hadden gericht (definitely niet Schwul, zeg ik je), de "Remscheid grüßt Barack Obama" club en ander plebs. Er werd veel gejuichd, geapplaudiseerd en bravo geroepen.
Plakaten en spandoeken waren niet toegestaan. Toch was het een gast gelukt om een stuk karton met de boodschap "Stop Death Penalty" naar binnen te krijgen (best knap want de controles waren vrij grondig). Obama stond echter nog niet goed en wel op het podium of de man met plakaat werd reeds afgevoerd. Zijn luidkeelse protest (so ein schwachsinn, Leute, ich darf meine freie Meinung nicht äußern) riep bij de omstanders eerdere irritatie dan verontwaardiging op. Iemand riep zelfs "Abführen" en dat vond ik toch wel wat merkwaardig tijdens een toespraak waarin het woord VRIJHEID een centrale rol speelde.
Kijk hier als je wilt lezen wat Obama zoal heeft verteld. De man neemt behoorlijk wat hooi op zijn vork en het kan bijna niet anders dan dat veel beloftes niet waargemaakt zullen worden. Maar misschien kan Obama het imago van Amerika weer wat oppoetsen en zijn land van de vele Irrwegen leiden waarop het de laatse jaren is beland. Dat zou al een hele prestatie zijn. Het feit dat hij de ongelofelijke uitdaging (Irak, Afghanistan, Iran, Milieu, financiele crisis etc.) aangaat verdient in ieder geval respect.

© Balanda 24 juli 2008

© Balanda 24 juli 2008

© Balanda 24 juli 2008

Berlijnse Notities - Nederlanders in Berlijn

2008-06-25T12:16:00.002+02:00

Voor de Nederlanders in Berlijn twee interessante nieuwtjes:

Een internetforum voor Nederlanders in Berlijn en andere geinteresseerden met leuke en interessante tips. Klik hier om naar het forum te gaan.

Eindelijk ... een echte Nederlandse frituur in Berlijn. Op 30 juni opent De Molen haar deuren in Friedrichshain. Allen erheen.

Berlijnse Notities - 48 Stunden Neukölln

2008-06-22T21:17:00.010+02:00

Afgelopen weekend vond voor de tiende keer het kunst- en cultuurfestival 48 Stunden Neukölln bij ons in de wijk plaats. Op meer dan 100 locaties konden bezoekers genieten van kunstwerken, performances, theatervoorstellingen, muziekoptredens en tentoonstellingen . We verheugen ons altijd erg op dit weekend, omdat het ons de gelegenheid biedt, onze wijk op een andere manier te leren kennen. Binnenhofjes zijn vrij toegankelijk en verenigingen, kerken en theaters openen hun deuren en veranderen voor 48 uur in een atelier of performance ruimte. Hierdoor kunnen we een kijkje nemen op locaties waar we normaal gesproken niet (zo snel) zouden komen. Sommige Neuköllners nodigen zelfs iedereen uit om bij hen thuis koffie te komen drinken.
Hieronder een aantal impressies.

Eselei - Installatie van Erik Tannhäuser in de Alte Post
© Balanda 2008

Der Blumentopf - Installatie op de hoek
Neckarstrasse/Karl-Marx-Strasse © Balanda 2008

Der Blumentopf - Installatie van plastique fantastique Marco Canevacci / Markus Wüste © Balanda 2008

FLEXUS Rundgang: Bewegung, Skulptur, Klang © Balanda 2008

Windspiel in de Passage © Balanda 2008

Körnerpark - eigenlijk ook een kunstwerk en nu pas door ons ontdekt © Balanda 2008

Berlijnse Notities - De waarheid heeft het zwaar bij Connie Palmen

2008-06-05T20:54:00.005+02:00

Dinsdagavond was Connie Palmen te gast in het qua architectuur interessante Haus Hardenberg in Berlijn. Ze was even in de hoofdstad om voor te lezen uit haar nieuwe boek Lucifer en natuurlijk was ik erbij. Ik hou van Connie Palmen. Ze is mijn favoriete schrijfster. Ik vind echter niet alleen haar boeken geweldig, maar zie haar ook graag live. Met haar valt er altijd wat te lachen en daarnaast heeft ze veel interessante dingen te vertellen. Zo ook dinsdag.
Als eerste merkt ze op dat ze zich langzaam schaamt voor die eeuwige foto van haar die elke keer weer op de achterkant van haar boeken wordt afgedrukt (zie hieronder). Niemand herkent me nog, zegt ze. Die foto is minstens vijftien jaar oud. "Ik moet echt eens met mijn uitgevers gaan praten" zo meent Palmen. Dan zet ze haar bril op en slaat haar boek open.
Licht aangeschoten - die indruk heb ik tenminste - leest ze ongeveer een uur voor uit Lucifer. Het handelt over de componist Lucas Loos wiens vrouw Clara tijdens een vakantie in Griekenland in een metersdiepe afgrond valt en daarbij om het leven komt. Als snel wordt er door vrienden en familie wild gespeculeerd over de dood van Clara. Werd ze door Lucas vermoord, was het een ongeluk of betrof het zelfmoord? De waarheid is ontnuchterend.
Waarheid en werkelijkheid, daarom draait het in Lucifer vooral, en Connie Palmen weet daarover aansluitend nog een aantal interessante dingen te vertellen. Bijvoorbeeld dat de waarheid steeds verder weg raakt, naarmate je probeert haar te benaderen. We denken dat we door het plaatsen van een camera in het huis van Jan Smit, de waarheid over deze Nederlandse zanger ervaren. In werkelijkheid is niets méér geregisseered dan Real Life TV. Bestaat er eigenlijk wel zoiets als de waarheid? En is waarheid behalve iets moois, niet ook iets gevaarlijks? Terroristen en extremisten menen de waarheid in pacht te hebben, en we weten allemaal waartoe dat leidt. In Connie Palmen's boeken leidt de waarheid een moeilijk bestaan.
Uiteraard had ik net als bij Alexander Osang, een aantal boeken mee om te laten signeren. Niet allemaal, want een deel had ze tijdens een lezing in Valkenburg in 2004 al van haar handtekening voorzien. Een vriend die mee was schoof haar zijn boek als eerste toe en raakte met haar in gesprek. "Oh, wat leuk, Nederlanders", was haar reactie. Natuurlijk kon ik het niet laten om te vermelden dat ik net als haar uit Limburg kom. "Echt, oet wellek dörp?" vroeg ze. "Oet Hael" was mijn antwoord. "Jao, det is dun bie" was haar reactie. En dat is de waarheid.

Berlijnse Notities - PJ Harvey‘s dress to impress

2008-05-22T20:51:00.003+02:00

Terwijl dinsdagavond de Berlijnse Philharmonie in brand stond, dacht ik aan een concert dat mij de avond ervoor in vuur en vlam had gezet. Het enige concert in Duitsland van PJ Harvey in het Friedrichstadtpalast in Mitte.
Soms is het moeilijk kiezen in Berlijn. Maandagavond had ik de keuze tussen de Dalai Lama en Polly Jean. Hoewel ik de Tibetaanse leider graag had toegehoord, ben ik blij dat ik naar die andere grootheid ben gaan luisteren. Je kunt nou eenmaal niet alles hebben, en als muziekliefhebber een uniek optreden van dit genie te missen is simpelweg „out of the question“.
Het was geen gewoon concert. Geen zweterig zaaltje of een karakterloze poptempel, geen vrachtwagens met entourage, geen roadies die uren nodig hebben om de set op te bouwen. Niets van dat alles. Alleen zij. Polly Jean Harvey. Helemaal in haar uppie op het grote podium van het Friedrichstadtpalast. Links een piano, rechts een orgeltje en een drumcomputer en achter haar een paar gitaren. Meer had ze niet nodig om het publiek te betoveren.
Ze speelde bijna alleen maar nummers van Dry, Rid of me en To bring you my love en van haar laatste plaat White Chalk. Qua stijl zijn de vroegere platen niet te vergelijken met White Chalk, maar voor de 38-jarige PJ Harvey hebben ze wel degelijk zeer veel met elkaar gemeen. In tegenstelling tot haar tussenliggende platen was ze bij het maken van deze vier albums namelijk compromisloos, waardoor ze haar meest dierbare werken zijn geworden.
Ze heeft aangegeven nooit meer een plaat te willen maken, waarbij ze compromissen moet sluiten en die dus niet 100% vertegenwoordigt wat zij wil. Ook heeft ze besloten niet meer eindeloos op toernee te gaan, maar per land nog maar één concert te willen geven. Dat is vervelend voor de fans, maar het resultaat is dat wat ik maandagavond heb gezien. Een onvergetelijk optreden, zo intens, hoogwaardig en onvergetelijk, zoals ik zelden heb meegemaakt. Nummers als The Devil, White Chalk en Grow Grow Grow bezorgden me kippevel, terwijl het gitaargerammel van To bring you my love en Down by the water door merg en been ging. Daarbij bleef PJ zelf verbazingwekkend rustig. Gekleed in een een lange, zwarte jurk maakte ze een rondgang langs de aanwezige instrumenten en zong haar hart uit haar lijf alsof het niks was. Ze was zelfverzekerd en had duidelijk alles onder controle. Ik denk dat dat nog de meeste indruk op mij heeft gemaakt. Een vrouw aan het werk te zien die haar onafhankelijkheid heeft weten te bewaren in de harde muziekwereld en hierdoor in staat is om niet alleen zichzelf, maar ook anderen iets werkelijk moois te geven.

Mijn waardering: ★★★★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top

Berlijnse Notities - Sex en de Berlijnse City

2008-05-15T21:59:00.004+02:00

Vandaag heb ik me voor de eerste keer in mijn leven als een groupie gedragen. Ik ben net terug van de premiere van de film Sex and the City in het Sony Center aan de Potsdamer Platz hier in Berlijn. Het was helemaal te gek. Er zat maar een metertje tussen Kim Cattrall en mij en ik kon daarom onderstaand kiekje van haar maken.
Minder dan een jaar geleden had ik nog nooit van Carrie Bradshaw en Samantha Jones gehoord. Toen we afgelopen september twee weken in New York waren, kon het natuurlijk niet anders dan dat we eindelijk bekend zouden raken met deze geweldige meiden. In ons appartementje in Brooklyn lag de eerste videobox van de serie
en elke keer als we ‚s avonds voor pampus op de bank lagen, hebben we een aantal afleveringen gekeken. Net als New York zelf, en waarschijnlijk juist ook door New York, hebben we Sex and the City meteen in ons hart gesloten.
Ik vind alle personages leuk, maar Samantha is mijn absolute lieveling. Wat een geluk dat ze uitgerekend daar waar ik stond, uitgebreid handjes begon te schudden en handtekeningen begon uit te delen. De anderen liepen vrij snel richting TV-presentator aan het einde van de rode loper, maar niet Kim Cattrall. Ze nam zich veel tijd voor de fans en kwam elke keer weer terug om zich te laten fotograferen en naar iedereen te zwaaien.
Ze heeft een enorme uitstraling en maakt een bijzonder sympathieke indruk. Ik kreeg meteen goeie zin en begon met de rest van het publiek enthousiast te juichen toen ze het publiek in het Duits toesprak (ze heeft in de tachtiger jaren met haar tweede man in Frankfurt gewoond en spreekt nog steeds een aardig woordje Duits). Iedereen ging plat toen ook zij bekende „ein Berliner“ te zijn. Samantha is the best! En dat vond Kim Cattrall zelf ook, zo bleek uit het interview dat ze gaf voordat ze de filmzaal betrad. Wat een heerlijk mens!

Berlijnse Notities - Gus Black live in Magnet Club

2008-05-01T12:21:00.004+02:00

Toen ik gisteravond onder een mooi verlichte Fernsehturm op de tram stond te wachten, besefte ik weer eens in wat voor een geweldige stad ik woon. Ik kan moeilijk beschrijven wat het precies is, maar telkens wanneer ik onderweg ben, word ik gegrepen door de energie van deze metropool. Anderen voelen dat ook en ik kon dan ook alleen maar heftig ja knikken, toen Gus Black gisteravond zijn publiek in de halfgevulde Magnet Club vertelde hoe gelukkig het zich kan prijzen, in zo‘n fantastische stad te leven. Berlijn had ook hem geraakt, zo bleek toen hij schuchter bekende dat „tonight ... you can fuck with me“.
Het podium van de Magnet Club is zo klein dat Black en zijn bandleden Erik Penny, Ht Heartache en Constance Baker zich half struikelend een weg naar de microfoons moesten banen. Een beetje onbeholpen zochten ze hun plek en keken een beetje verlegen en onzeker de zaal in. Met het openingsnummer Today is not the day (to f#@k with me) werd echter snel duidelijk dat Black geen beginneling is. Met zijn schitterende stem die soms krachtig, dan weer zacht, bijna fluisterend klinkt, heeft hij het publiek snel in zijn ban. Wat volgt zijn schitterende vertolkingen van een groot aantal nummers van zijn laatste nieuwe album, zoals Out on the Amsterdam, Hurrah hurrah hurrah, hurray hurray en het hitje Little Prince town, dat, begeleid door de fragiele stemmen van Heartache en Baker, sterk aan een Franse chanson uit de zeventiger jaren doet denken. Tussendoor speelt hij een aantal nummers van zijn vorige album Autumn Days, waarvan met name Long Beach (It‘s a miracle) indruk maakt. In zijn enthousiasme stoot Black tijdens het zingen van dit prachtige lied een fles bier om die bijna zijn aparatuur ruineert. Met humor breekt hij het nummer af, veegt alles met een handdoek schoon en pakt de draad weer op, daar waar hij hem heeft laten liggen.
Black heeft niet meer dan een gitaar nodig om te overtuigen. De songs worden hier en daar nog een beetje opgesierd met een xylofoon of tamboerijn en bij het schitterende Cadillac tears mag Erik Penny met zijn laptop een mooie atmosferische sound toevoegen. Meer is niet nodig.
Na een tiental nummers verdwijnen zijn companen achter de coulissen en grijpt Black naar de steel guitar. In zijn eentje speelt hij overtuigend en vol hartstocht een drietal nummers waaronder een spannende, sterk vervreemde interpretatie van Paranoid van Black Sabbath. Als toegift speelt hij Femme Fatale van Velvet Underground en bekent dat hij deze song graag zou hebben geschreven. Daarbij hoeft Gus Black zich helemaal niet te schamen. Zijn songs hebben minstens zoveel kracht en uitstraling en ik ben zeker dat Nico graag in zijn achtergrondkoortje zou hebben gezongen. Go Gus!

Record Mania - Red Zone Cuba - Visitors from another world

2008-04-21T09:13:00.004+02:00

Take it or leave it staat er op de achterkant van het nieuwe Red Zone Cuba album. En zo is het. Dit is geen plaat voor tere zieltjes. Maar ook niet voor liefhebbers van rechttoe rechtaan herrie. Daarvoor zijn de melodietjes te complex en te goed doordacht in elkaar gezet.
Visitors from another world is een fantastische plaat die van begin tot eind boeiend, afwisselend en meeslepend is. Ze is een wervelstorm, die je omhoog tilt en je na het verstommen van de laatste tonen met een smak terug op de aarde smijt. De perfecte mix van surf, garage en heavy metal is een genot voor het oor en de buitenaardse geluidjes die subtiel in de songs verweven zijn, geven je het gevoel in een heerlijk slechte science fiction film te zitten.
De titelsong vind ik zeer gewaagd en geslaagd. Voor mij moet een instrumentaal nummer heel goed in elkaar zitten om me te kunnen overtuigen. Dat is bij Visitors from another world absoluut het geval. Heerlijke surfgitaren binden de strijd aan met jengelende orgeltjes en houden het nummer goed op dreef. Mijn favoriet is echter Roll On . Zelden heb ik een mondharmonica zo‘n drive aan een nummer horen geven. Roll On is een zeurende en zuchtende trein die alsmaar voortdendert zonder naast het spoor te raken. Uitzonderlijk is ook King of the underground. Het nummer doet me sterk aan The end van The Doors denken en weet precies dezelfde onheilspellende, klagende toon te bereiken. Een waardige afsluiter.
Red Zone Cuba klinkt op Visitors from another world niet alleen vet en smerig, maar vooral ook professioneel en kan zich daarom op elk festival, groot én klein, laten zien. Hell yeah!

Mijn waardering: ★★★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top

Berlijnse Notities - Fietsen langs de Muur

2008-04-19T09:26:00.006+02:00

In 2006 ben ik samen met een collega begonnen, de zogenaamde Berliner Mauerweg te fietsen. De fietsroute is 160 kilometer lang en volgt de voormalige grens tussen West-Berlijn en de vroegere DDR. Dankzij de oude zogenaamde kolonnenwegen, waarlangs de grenssoldaten patrouilleerden, beschikt Berlijn nu over deze fantastische fietsroute, die je langs interessante, mooie, bekende en onbekende plekjes in de stad voert. Op diverse plaatsen langs de route zijn nog restanten van de Muur terug te vinden. Ook staan er hier en daar gedenktekens of informatieborden om de geïnteresseerde fietser over een stukje geschiedenis of een tragisch voorval te informeren.

Afgelopen zondag hebben we de voorlaatste etappe gefietst van Hohen Neuendorf naar Nordbahnhof. Het was het laatste stuk langs de buitengrens van de stad. Het grootste deel van de route voerde ons weer terug naar het zuiden, richting het hart van Berlijn. De etappe gaf een mooie impressie van de diversiteit van Berlijn. Het eerste uur fietsten we door bossen, langs meertjes en door het beschermd natuurgebied Tegeler Fließ. Het landschap deed me een beetje aan Zuid-Limburg denken en niets duidde erop, dat we ons in een wereldstad bevonden. In het idyllische, landelijke dorpje Lübars, lastten we een korte pauze in om in de tuin van café Dorfkrug iets te drinken. Terug op de fiets, zagen we in de verte de Fernsehturm als een vreemde eend in de bijt liggen. Hij lag beslist 20 kilometer weg van het landweggetje waar wij ons bevonden. Sneller dan verwacht begon de bebouwing toe te nemen en opeens stonden we voor S-Bahnhof Wollankstrasse. Ik was een beetje treurig omdat het vanaf nu voorbij zou zijn met de groene routes. Alles wat nu nog komt is bekend terrein en dat vind ik jammer, want juist het ontdekken van de onbekende vlekjes in Berlijn maakte het fietsen langs de Mauerradweg zo spannend.

Hieronder heb ik een aantal linken opgenomen naar plekjes die voor mij het hoogtepunt van de route vormden. Wie de route, of een deel ervan, zelf een keer wil gaan fietsen en meer informatie of tips wil, kan graag reageren op deze posting.

- Fietspad langs de Griebnitzsee dat langs villa‘s voert, waar tijdens de Potsdamer Konferenz in 1945 de staatshoofden Harry Truman, Winston Churchill en Josef Stalin verbleven
- Café in Bahnhof Griebnitzsee
- Klein Glienicke
- Overtocht met het veer van Wannsee naar Kladow
- Sacrower Heilandskirche & Schloss
- Hahneberg met schitterend uitzicht over noordwest Berlijn
- Museum in wachttoren Nieder Neuendorf
- Erlengrund & Fichtewiese, waar je in de zomer heerlijk kunt zwemmen
- Invalidensiedlung Frohnau
- Natuurgebied Tegeler Fliess
- Lübars
- Schlesischer Busch en omgeving
- Alle Berlijnse exclaves

Impressies van de laatste etappe

Natuurgebied Tegeler Fliess © balanda 2008

Lübars © balanda 2008

Fernsehturm vanaf de dorpsgrens van Lübars © balanda 2008

Sowjetisches Ehrenmal in Volkspark Schönholzer Heide
© balanda 2008

Filmtip - The Diving Bell and The Butterfly

2008-04-16T13:08:00.008+02:00

En omdat ik nu toch bezig ben, wil ik graag ook nog even de film The Diving Bell and The Butterfly onder de aandacht brengen.
Ooit van Locked-In-Syndrom gehoord? Ik kan alleen maar zeggen dat het mijn worst nightmare is. Mensen die aan dit syndroom leiden zitten opgesloten in hun lichaam, dat na een herseninfarct heeft besloten niet meer te functioneren. De vroegere Elle redacteur Jean Dominic Bauby geraakte in deze toestand en kon alleen nog met zijn linkeroog knipperen.
Over zijn leven gaat de film en ik kan niet anders zeggen dan dat het een waar meesterwerk is geworden. Het is geen documentaire, maar een speelfilm die is gebaseerd op het boek dat Bauby heeft geschreven tijdens zijn ziekte. Hij heeft zijn gedachten met het knipperen van zijn oog kenbaar gemaakt aan een dame van een uitgeverij. Zij begon met het opzeggen van het alfabet en hij knipperde met zijn oog zodra de juiste letter voorbij kwam. Ik vind het schier onvoorstelbaar dat iemand in een dergelijke toestand zoveel wilskracht kan tonen. Ik ben Bauby zeer dankbaar hiervoor, want zijn boek heeft een belangrijke boodschap voor iedereen. Het laat je anders naar de wereld kijken en maakt duidelijk dat geluk en gezondheid je waardevolste bezit zijn.
Vaak hoor je dat het boek beter is dan de film, of andersom. Niet bij The Diving Bell and The Butterfly. De film is eerder een aanvulling op het boek en weet je op ongelofelijke wijze mee te slepen in de claustrofobische wereld van Bauby. Er is geexperimenteerd met de camera om de kijker het gevoel te geven hoe het is, om maar met een oog te kunnen zien vanuit een starre, liggende positie. Artsen en verpleegsters vliegen van hot naar her en zijn soms maar half te zien, omdat ze zich deels buiten het blikveld van Bauby bevinden. Op andere momenten vult een gezicht het hele doek, omdat het slechts enkele centimeters van zijn gezicht is verwijderd.
Bauby stierf slechts enkele dagen nadat zijn boek verscheen. Toeval? Ik denk het niet. In het laatste hoofdstuk vraagt hij zich af of er op deze wereld een sleutel is die zijn duikersklok kan openen. Hij meent dat hij die sleutel ergens anders moet zoeken en maakt zich klaar om op zoek te gaan.

Mijn waardering: ★★★★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top

Berlijnse Notities - The Kills live im Maria

2008-04-16T12:54:00.003+02:00

Ik heb mijn blog een beetje verwaarloosd de laatste tijd. Soms heb ik er te weinig tijd voor. Er is ook altijd wel weer wat te doen. Leuk natuurlijk, om over te schrijven, maar je moet er dan wel voor gaan zitten. Dat lukt helaas niet altijd.
Een optreden van The Kills heeft me echter weer de nodige energie gegeven om een posting te plaatsen. Anderhalve week geleden speelde dit Britse tweemansvrouws bandje in de bekende Berlijnse club Maria am Ostbahnhof (ook wel Maria am Ufer genoemd) en ik moet zeggen dat ik erg onder de indruk was. De omstandigheden waren niet ideaal, aangezien de Maria een ietwat vreemde ruimtelijke indeling heeft, waardoor slechts een fractie van het publiek het podium kan zien. Bovendien was het publiek vrij mat. Allemaal hippe mensen die voornamelijk bezig waren cool te zijn.
The Kills couldn‘t care less. Ze reageerden in eerste instantie even mat, met een slappe versie van hun hit U.R.A. Fever. Maar daarna gingen alle remmen los. Bij The Kills wel te verstaan. Ik geloof dat ik en mijn metgezellen de enige waren die hebben gedanst. De rest bleef, nou ja, gereserveerd. Dat vond ik vreemd, aangezien de vonken er bij The Kills vanaf vliegen.
Snelle nummers a la de Pixies, zoals M.E.X.I.C.O., What New York Used to Be en Alphabet Pony, werden afgewisseld met meer electro-getinte nummers als Cheap and Cheerful en Getting Down. Het knetterde behoorlijk tussen Jamie Hince en Alison Mosshart. Wanneer je niet zou weten dat Hince het met Kate Moss doet, dan zou je bijna denken dat zijn avances op het podium echt zijn. Tussen de nummers door liep Mosshart als een caged tiger rond, klaar om haar energie in het volgende nummer te laten exploderen. Hierdoor kreeg het optreden iets ruigs en dierlijks.
Ik zag dat The Kills nog niet in Nederland waren, dus hou ze in de gaten.

New York Diaries – Osang’s timing

2008-03-09T14:55:00.005+01:00

Sommige mensen hebben er een neus voor, om op het juiste moment op de juiste plek te zijn. De Duitse schrijver en journalist Alexander Osang is zo iemand. In zijn boek 89 verbindt hij de twee belangrijkste politieke gebeurtenissen in zijn leven, namelijk de val van de Berlijnse Muur en de aanslag op het WTC in New York.
Osang is een Berliner en bovendien een Ossi en was dus in Berlijn toen de Muur werd geopend. Weliswaar lag hij op de avond van 9 november in zijn bed toen de eerste Trabantjes West-Berlijn binnenpruttelden, maar in de volgende dagen en weken was hij er getuige van hoe zijn land langzaam ophield te bestaan. Hij was er niet rouwig om. Nooit had hij gedacht dat het voor hem uitgestippelde pad binnen de DDR in een y-splitising zou veranderen die hem toegang tot de rest van de wereld zou verschaffen.
In 1999 vertrok hij naar New York en leefde zeven jaar lang in het lieflijke Park Slope in Brooklyn. Zijn kantoor lag in Manhattan en op 11 september 2001 bevond hij zich daarom opnieuw in het centrum van de wereld. Dit keer was hij klaarwakker. In plaats van weg te rennen, werd hij letterlijk door de plek des onheils aangetrokken en zag de tweede toren van het WTC vlak voor zijn ogen in elkaar storten. Iemand duwde hem op tijd een kelder in anders had hij het misschien niet eens na kunnen vertellen.
Wat ons betreft, heeft de uitgave van zijn nieuwe roman Lennon ist tot ook weer met timing te maken. Dit keer is de uitgave van het boek echter niet met een belangrijke politieke gebeurtenis verbonden, maar met iets dat alleen van betekenis was voor onszelf. Het beschrijft New York precies zoals wij het hebben beleefd. Lennon ist tot werd vlak voor ons bezoek aan New York uitgegeven en wij ontdekten het meteen na terugkomst. Daar zijn we blij om, want hierdoor heeft het ons beeld van de stad niet mee bepaald, maar bevestigd. Deze gelukkige samenloop van omstandigheden heeft onze herinneringen aan New York nog dierbaarder gemaakt. Dankzij Osang zijn ze in boekvorm verkrijgbaar, waardoor ze niet meer alleen in ons hoofd bestaan, maar voor iedereen toegankelijk zijn.
Twee weken geleden hebben we Osang in levende lijve ontmoet toen hij in het Brecht-Haus in Berlin-Mitte voorlas uit zijn nieuwe roman. Als een stel groupies hingen we aan zijn lippen en na afloop schoven we met een rood hoofd een stapel eigen werk onder zijn neus, dat hij – symphatiek als hij is – braaf heeft gesigneerd. Ik heb me afgevraagd waarom we zo zenuwachtig waren toen we oog in oog met hem stonden. Zo beroemd is hij helemaal niet. Ik denk dat het te maken heeft met de diepe gevoelens en emoties die New York in ons heeft losgemaakt en die nu door iemand in woorden zijn gevat. Ik beleefde in Brooklyn – om precies te zijn in Coney Island – één van de mooiste dagen van mijn leven en toen Osang naar aanleiding van een vraag van mij vertelde hij dat hij heel gelukkig was geweest in Brooklyn, raakte dat bij mij een gevoelige snaar. Ik ervaar dat als iets heel bijzonders en het is spannend om de persoon te ontmoeten die dit allemaal heeft bewerkstelligd.

Soms heeft Osang ook pech. Bij de laatste grote stroomuitval in New York in 2003 was hij even niet in de stad. Toch bleef hij niet met lege handen achter. Naar eigen zeggen stortte er op die bewuste dag voor zijn ogen een gevel van een gebouw in. Beter iets dan niets.

Leestip - Kurt Köpruner‘s Balkan-offensief, of waarom Kosovo er geen recht op heeft als staat erkend te worden

2008-02-25T23:05:00.009+01:00

Voor wie wil begrijpen waarom Belgrado brandt, is Reisen in das Land der Kriege - Erlebnisse eines Fremden in Jugoslawien van de Oostenrijkse zakenman Kurt Köpruner absoluut een must. Het boek onderscheidt zich van alle andere literatuur die er in de afgelopen jaren over de Balkanoorlogen is verschenen, omdat het een beeld schetst dat haaks op de heersende opvattingen staat. Ik heb me tot voor kort nooit zo beziggehouden met de situatie op de Balkan en was er daarom niet van op de hoogte dat de hele wereld Servië als de aanstichter van alle kwaad ziet. Ook wist ik niet dat er een Amerikaans bedrijf namens Ruder Finn is, dat bewust en in opdracht van onafhankelijkheidsgezinde partijen in Kroatië (en later ook in Kosovo) de media en daarmee de algemene opinie heeft gemanipuleerd om een anti-Servische houding te creëeren. Een topman binnen Ruder Finn gaf dit onomwonden toe in een gesprek met de Fransman Jacques Merlino. Zoals Ruder Finn op haar eigen homepage middels een citaat van Anthony Bouza echter aangeeft steekt er achter elk simpel probleem een complexe realiteit.
Dat de waarheid inderdaad niet zo eenvoudig is als Ruder Finn en de media ons willen doen geloven, toont Köpruner met behulp van betrouwbare bronnen en op grond van honderden gesprekken met Serviërs, Kroaten, Slovenen en andere ex-Joegoslaven overtuigend aan. Ook heeft hij zich tijdens talloze bezoeken aan de regio een eigen beeld kunnen vormen van wat zich werkelijk op de Balkan afspeelde.
Let op, Köpruner wil geenszins de misdaden van de Serviërs bagatelliseren. Eerder rukt hij de duistere kanten van de andere Joegoslavische volkeren in het licht om zo een completer beeld te schetsen. Köpruner komt tot de conclusie dat alle partijen schuld hebben aan hetgeen er op de Balkan is gebeurd. Wat bijvoorbeeld bij veel mensen niet bekend is, is dat er kort voor de onafhankelijkheid van Kroatië een sterke opleving plaatsvond van de vroegere fascistische Ustasa-beweging en dat uitgerekend Duitsland deze beweging ondersteunde in haar streven naar onafhankelijkheid. Dat veel Serviërs hieronder hebben geleden valt zelden ergens te lezen.
Ook wordt uit Köpruners boek duidelijk dat Kosovo een oer-Servische regio is, waar zich in de loop der tijd steeds meer Albaniërs hebben gevestigd. Deze willen nu puur op basis van het feit dat ze in aantal een meerheid vormen onafhankelijk worden van Servië. Om even een simpele vergelijking te trekken die niet eens zo onrealistisch is. Het aantal Turken in Berlijn neemt sterker toe dan het aantal Duitsers. Stel nu dat er over 50 jaar meer Turken in Berlijn leven dan Duitsers en die Turken op grond van hun meerderheid binnen de grenzen van de stad een onafhankelijke staat uitroepen. Hoe zou Duitsland of de internationale gemeenschap hierop reageren?
En om de situatie nog wat verder toe te spitsen. Zouden andere landen deze eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring ondersteunen, wanneer deze afkomstig was van een terroristische organisatie? De USA beschouwde de UÇK tot voor enige jaren als terroristen, maar is inmiddels van mening veranderd. Het Kosovo Bevrijdingsleger heeft talloze Serviërs verdreven of vermoord. Tot op de dag van vandaag kunnen Serviërs niet zonder bescherming van KFOR in Kosovo leven. Hierover wordt in de media nauwelijks met een woord gerept.
Köpruner‘s boek maakt duidelijk hoezeer er met twee maten wordt gemeten als het om de oorlogen op de Balkan en de strijd tegen het terrorisme gaat. Landen als de VS en Duitsland hebben zich ongeloofwaardig gemaakt met de erkenning van Kosovo. Ze hebben de VN en de NATO uitgehold omwille van .... ja omwille van wat eigenlijk? Na het lezen van Reisen in das Land der Kriege kon ik alleen maar bitter vaststellen dat we met z‘n allen de weg goed kwijt zijn op deze wereld. Ook wij Europeanen en dat is meer dan triest.

Mijn waardering: ★★★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top

Het boek is momenteel helaas alleen in het Duits, Servisch en Japans beschikbaar. Wie Duits in woord en geschrift beheerst, kan het zonder al te veel moeite lezen. Het is overzichtelijk ingedeeld en levendig en toegankelijk geschreven.

Record Mania - In Noorwegen leiden alle wegen naar Washington

2008-02-25T21:03:00.006+01:00

Zo nu en dan vraag ik me wel eens af hoeveel prachtige muziek er onontdekt blijft en door mij ongehoord zal blijven. En of dat erg is.
Soms denk ik van wel. Dan stel ik me voor hoe het leven bijvoorbeeld zou zijn zonder Elliott Smith. Er gaat geen week voorbij zonder een keer naar Figure 8 te luisteren dat hoog in mijn top 10 van favoriete albums staat. Smith is geen onbekende, maar ook niet megaberoemd. Ik had in ieder geval nog nooit van hem gehoord. Niet dat dat nou wat wil zeggen, maar toch. Ik ben ook geen absolute nul wat muziek betreft. De gedachte dat ik de muziek van Elliott Smith misschien wel nooit zou hebben leren kennen als er geen gekke Belg tegenover mij had gezeten op mijn werk, die me op een dag een USB stickje gaf met Figure 8 erop, vind ik toch redelijk ondraaglijk.
Aan de andere kant denk ik dat het ook niet tragisch is dat me het een en ander ontgaat. Je kunt niet alles kennen. Bovendien waardeer je dan misschien meer datgene dat je bij toeval in je schoot krijgt geworpen. Zoals bijvoorbeeld het debuutalbum A New Order Rising van Washington, drie milchbubis uit het koude, Noorse Tromsø. Wanneer je de knaapjes zo ziet, dan verwacht je niet hoe groots de muziek is die ze maken. Wie naar A New Order Rising luistert, hoort een waar meesterwerk. Elk nummer is een juweel. De stem van zanger Rune Simonsen gaat door merg en been, strijkertjes en steel guitars snijden in je ziel en een zeurderig orgeltje zorgt voor kippenvel. Washington weet als geen ander muzikaal uitdrukking te geven aan de stemmingen waarin een mens kan vervallen. Melancholie en weemoed worden afgewisseld door woede en verdriet, zoals in het krachtige, maar tegelijkertijd breekbare Black Wine. Wat een nummer. En dat orgel! Ruim acht minuten hield het handjevol mensen in de Magnet Club in Berlijn de adem in en luisterde aandachtig naar dit schitterende stuk muzikale poëzie. Washington overtuigt namelijk niet alleen op de plaat, maar ook live. Na elk nummer haalde de band een daverend applaus binnen en stal met het ene na het andere nummer de harten van alle aanwezigen. Hun optreden vorig jaar april was één van mijn lievelingsconcerten. En dat zomaar op een ordinaire maandag. Halleluja.
Thuis luister ik het liefst op regenachtige zondagmiddagen naar Washington, wanneer het al een beetje donker begint te worden. Met een paar lampjes aan staar ik dan naar het plafond en laat me meevoeren door prachtige nummers als A long poem about the acts of heroes and gods of Bluebird. Bij Velvet Room krijg ik het gevoel, me diep onder water te bevinden. Luchtbellen stijgen omhoog naar het wateroppervlak. Verder is alles vredig. Het liefst zou ik op de zeebodem willen blijven zitten en me willen verliezen in herinneringen aan voorbije tijden, die door deze nummers worden opgeroepen. Maar dan breekt opeens de zon door. Het opgewekte Landslide is zo fris als de eerste lentedag en door het spannende, tegendraadse Riverrun by night krijg ik zin om naar de oppervlakte te schieten en nieuwe horizonten te ontdekken.
Het tweede album Astral Sky is met dezelfde ingrediënten gemaakt, maar is geenszins een kopie van A New Order Rising. Ook de nummers op deze plaat zijn weer stuk voor stuk van hoge kwaliteit, zoals het rustige The Stand of het ingetogen Each and Everyone. Astral Sky is misschien iets sneller, iets gedrevener dan A New Order Rising. Met het wilde en onbeteugelde Vaults toont de band een hele nieuwe kant van zichzelf. Dat maakt nieuwsgierig naar meer.
Tot mijn grote vreugde werkt Washington alweer aan nieuwe nummers. Zou het de kou en de duisternis in het hoge Noorden zijn die inspireert, of juist de terugkomst van het licht en de warmte? Misschien is er gewoon ook wel niks te doen boven de poolcirkel en is het de verveling die het beste uit deze jongens naar boven haalt. Hoe het ook zij, het noorderlicht schijnt een lichtje op Washington en ik hoop dat het nooit dooft.

Mijn waardering: ★★★★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top

Luister zelf naar Washington op My Space. Of kijk naar Boulder on the brink live at the Bukta Festival.

Stories from Down Under - Australië zegt SORRY

2008-02-14T12:51:00.004+01:00

Op 13 februari 2007 heeft de Australische premier Kevin Rudd in het parlement officieel SORRY gezegd tegen de Aboriginal bevolking van Australië. Luister hier naar de speech die hij gisteren hield.

Rudd had voor de verkiezingen in november 2007 al aangekondigd de verontschuldigingen uit te willen spreken, wanneer zijn partij Labor zou winnen. Indigenous Affairs minister Jenny Macklin stelde uitdrukkelijk dat:

"The apology will be made on behalf of the Australian government and does not attribute guilt to the current generation of Australian people"

Voormalig premier John Howard heeft altijd geweigerd de verontschuldigingen uit te spreken, omdat hij van mening was dat de huidige generatie niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor de misstanden in het verleden. Dat een verontschuldiging toch uitgesproken kan worden, bewijst Rudd nu. Veel Australiërs zijn van mening dat het de hoogste tijd was geworden om sorry te zeggen. De kloof tussen blank en zwart is enorm groot en kan volgens velen pas gedicht worden, wanneer officieel wordt erkend dat de Aboriginal bevolking jarenlang heeft geleden onder het beleid van de overheid. Natuurlijk is het nog maar de vraag of er op deze woorden ook daden zullen volgen. Aboriginal leider Noel Pearsson is pessimistisch. Hij zei dat:

"Blackfellas will get the words, the whitefellas keep the money"

Veel Aboriginal leiders zijn echter blij met de verontschuldigingen. Professor Mick Dodson, directeur van het National Centre for Indigenous Studies aan de Australian National University, stelde dat:

" I think it's an enormous moment for us"

Dodson en vele andere zien de verontschuldigingen echter als één kant van de medaille. Compensatie voor het toegevoegde leed is de andere. Dodson stelt dat:

Denying compensation isn't really a decent way out - it's far too negative a way to respond to these people whose pain and suffering is very well known."

Andere reacties van Aboriginals waren:

"It's wonderful that it's happening. Is it going to stay?"

"The apology will make a difference through pride, through being able to hold your shoulders a little bit more square, and walk with an understanding that we've been apologised to. But how long has it taken, you know?"

"I guess today I was almost crying that somebody actually apologised and accepted responsibility and undertook to address those very concerning issues that prevail in aboriginal communities.”

"I heard Kevin Rudd say the words and personally I accept his apology... It is just one word but it's something that we've waited to hear for a long time and 'sorry' does mean a hell of a lot to the stolen generations."

Sinds een aantal jaren houd ik me intensief bezig met de jonge geschiedenis van Australië en de gevolgen ervan voor de oorspronkelijke bevolking. Ik ben enorm geroerd door Rudd's woorden. Net als veel Aboriginals ben ik blij en sceptisch tegelijk. Blij omdat de stap eindelijk is gezet. Dat is een goed teken; een eerste begin. Sceptisch omdat nog moet blijken wat deze stap in de praktijk werkelijk betekent. Australië heeft zich in het verleden inzake Indigenous Affairs nu niet echt van een goede kant laten zien. Na de duistere Howard era is er echter voor het eerst weer hoop voor de toekomst. Reden voor een feestje, denk ik!

Berlijnse Notities - Stad in Beweging

2008-02-14T10:45:00.021+01:00

Onlangs zag ik in het mooie Deutsches Historisches Museum de fototentoonstelling Eye on Time van Michael Ruetz. De fotograaf heeft gedurende een periode van ruim 10 jaar diverse plekken in Berlijn gefotografeerd en de exacte geografische coördinaten genoteerd. Met tussenpozen van enkele jaren is hij naar de plaatsen teruggekeerd en heeft ze opnieuw op de gevoelige plaat vastgelegd. Het resultaat is een spannende weergave van de vele veranderingen die deze stad sinds de val van de muur heeft doorgemaakt en nog doormaakt. Berlijn is altijd in beweging, is een vaak gehoorde uitspraak en de beelden van Ruetz onderstrepen dit nog een keer.
Door de tentoonstelling kreeg ik regelrecht zin om een aantal oude foto’s op te snorren die ik zelf in deze periode heb gemaakt, en de hierop afgebeelde plaatsen nog eens te bezoeken en te fotograferen.
Mijn foto’s zijn geen kunstwerken. Het zijn de impressies van een twintigjarige die diep onder de indruk was van Berlijn en haar turbulente geschiedenis. Van fotograferen had en heb ik nog steeds geen kaas gegeten. Maar het is mijn persoonlijke “Eye on Time” en het was spannend en leuk om nog een keer terug te gaan in de tijd en een aantal momenten uit het verleden weer levendig voor de geest te halen.

Schlossplatz met blik op Staatsoper en Zeughaus 1991 © balanda

Schlossplatz 2007 © balanda

Marx-Engels Forum met Palast der Republik op de achtergrond 1991
© balanda

Marx-Engels Forum met restanten van Palast der Republik op de achtergrond 2007 © balanda

Brandenburger Tor met blik op Oost-Berlijn 1991 © balanda

Brandenburger Tor met blik op Oost-Berlijn 2007 © balanda

Op het dak van de Reichstag met blik op Oost-Berlijn 1999 © balanda

Op het dak van de Reichstag met blik op Oost-Berlijn 2007 © balanda

Voormalig grensgebied omgeving Potsdamerplatz met blik op Reichstag en Brandenburger Tor 1993 © balanda

De plek waar ik in 1993 stond heet nu In den Ministergärten 2007
© balanda

Gefotografeerd vanuit een wachttoren aan de Schiffbauerdamm 1992 © balanda

Schiffbauerdamm (de wachttoren is er niet meer) 2007 © balanda

Voormalig grensgebied aan de Schiffbauerdamm 1992 © balanda

Op de plek waar ik in 1992 stond bevindt zich nu het Bundes Presse Strand 2007 © balanda

Muurrestanten aan de Schiffbauerdamm tegenover de Reichstag 1991 © balanda

Marie-Elisabeth-Lüders-Haus (Bundestagsbibliothek) op exact dezelfde plek aan de Schiffbauerdamm 2007 © balanda

Muurrestanten in het Marie-Elisabeth-Lüders-Haus 2007 © balanda

All Time Heroes Part 2 - Morrissey

2008-02-11T14:55:00.000+01:00

Wie is Steven Patrick Morrissey eigenlijk? Menigeen heeft deze vraag al eens proberen te beantwoorden, maar niemand weet het precies. Eigenlijk is dat vreemd, want er zijn maar weinig zangers waarvan de teksten zo autobiografisch zijn als die van Morrissey. Of zijn ze niet meer dan mooie poëzie overgoten met een laagje verzonnen Weltschmerz? Geven ze je enkel het gevóel in zijn ziel te kunnen kijken? Niemand weet het en Morrissey zelf laat het allemaal graag in het midden. Hij is één van de geheimzinnigste popsterren die de muziekwereld ooit heeft gekend en wil dat ook graag zo houden.
Mij maakt dat allemaal niet zoveel uit. Ik heb me eigenlijk nooit echt verdiept in zijn leven. Ik weet niet hoe oud hij is en waar hij werd geboren. Natuurlijk ken ik de verhalen die er over hem de ronde doen. Zo zou hij homosexueel zijn en waarschijnlijk ook nog pedofiel. Kenners menen dat laatste te kunnen concluderen uit de tekst van het lied Reel Around the Fountain dat op het schitterende Smiths album Hatful of Hollow staat. Ik geloof er geen zak van. Verder wordt hij sinds zijn hit The National Front Disco een rassist genoemd, zou hij de afgelopen 20 jaar celibatair geleefd hebben en haat hij zijn vader. Het zal allemaal wel. Morrissey is desondanks mijn held. Al heel lang.
Het is moeilijk om aan mensen die zijn muziek niet kennen of niet mogen, uit te leggen waarom hij zo belangrijk voor mij is. Zijn muziek is de soundtrack van mijn leven. Dat is misschien de beste manier om het te formuleren. Dat wil niet zeggen dat ik zo iemand ben die denkt dat een lied speciaal voor mij is geschreven of over mij gaat. Dat is allemaal onzin. Maar ik geloof wel in een vorm van verbondenheid die muziek kan oproepen met een artiest die jou niet persoonlijk kent en andersom.
Deze verbondenheid voel ik het sterkst wanneer ik luister naar het briljante album Ringleader of the Tormentors. Of de teksten nu autobiografisch zijn of niet, je merkt dat er iets anders is. Er is iets ten goede gekeerd in het leven van Morrissey en dat stroomt letterlijk uit de groeven van deze plaat. Hoewel hij natuurlijk niets van zijn sarcasme en Weltschmerz heeft verloren, is het een optimistisch album geworden waar het persoonlijk geluk vanaf straalt. Ik hoorde Ringleader of the Tormentors voor het eerst op een cruciaal moment in mijn leven, toen zich ook bij mij een positieve wending voltrok. Met name het laatste nummer At last I am born is voor mij zo herkenbaar en spreekt me dermate uit het hart, dat ik het niet hardop mee kan zingen zonder een brok in mijn keel te krijgen.
In december 2006 ging een lang gekoesterde droom in vervulling. Ik zag Morrissey voor het eerst live. Het klinkt belachelijk maar ik was al dagen van tevoren zenuwachtig en opgewonden. Mijn geduld werd ruimschoots beloond. Het was een fantastisch concert vol passie en humor. Morrissey is ongelofelijk charismatisch en windt het publiek met gemak om zijn vinger. Hij opende met Panic en had meteen iedereen op zijn hand. Treurige nummers als Every day is like sunday en How soon is now? hadden niets van hun intensiteit verloren, maar klonken op de een of andere manier lichter. Het was alsof het hem niet meer zoveel kracht kostte ze te zingen, alsof het geoorloofd was zijn optimisme erin te laten doorklinken. Bij Irish Blood, English Heart stond de zaal op z‘n kop en dat bleef zo tot het einde. Ik heb daarna nog dagenlang met een smile op mijn gezicht rondgelopen en iedereen bestookt met verhalen over mijn held. De Berliner Morgenpost kopte de volgende dag:

Im ewigen Licht der Liebe
Wie sich Morrissey, die Diva der britischen Pop-Musik, in der Arena selbst übertraf

Een fan schreef:

Morrissey war eine Erleuchtung!

Meer hoef ik er niet aan toe te voegen.

Viva Morrissey!

New York Diaries - Hooked on Red Hook

2008-02-10T15:09:00.000+01:00

In september waren we een week in Brooklyn. Ik zeg bewust Brooklyn en niet New York, omdat Brooklyn net zo weinig New York is als Berlijn Duitsland.
Na een week Manhattan was het een verademing om in het dorpse Park Slope rond te slenteren en weer rustig te kunnen slapen, zonder loeiende sirenes en een ratelende airco. Verder is Brooklyn gewoon leuk. Het is de wereld op kleine schaal. Hispanics, zwarten, orthodoxe joden, russische emigranten en natuurlijk blanke Amerikanen wonen samen op dit stukje aarde aan gene zijde van de East River. In de week dat we er waren hebben we dagelijks een wandeling gemaakt door een andere wijk en zo iets opgesnoven van de diversiteit van Brooklyn.
Ik was erg gecharmeerd van Red Hook. Dit verpauperde, maar geenszins verloren stukje Brooklyn werd in 1939 door de bouw van de Gowanus Expressway van de rest van de stad afgesneden. Sindsdien leidt het een noodlijdend bestaan. Omdat het zo geïsoleerd ligt – er rijdt alleen een bus naartoe – wordt het genegeerd door de huisjesmelkers en real estate agents. En dat is aangenaam. Red Hook is één van de weinige plekken waar de huren nog betaalbaar zijn en waar de sfeer niet door nieuwe rijken en hipsters wordt bepaald. Een andere aangename bijkomstigheid is dat er nauwelijks toeristen zijn. Dat geeft me altijd het gevoel dat je toch nog iets kunt ontdekken op deze drukbereisde wereld.
Red Hook beviel me denk ik zo goed, omdat het me heel erg aan Berlijn deed denken. Het heeft her en der verspreid diezelfde verlaten, winderige terreintjes met bouwvallige, aftandse huizen en fabrieksgebouwen. En net als in Berlijn wacht er op elke hoek een verrassing; iets wat je helemaal niet verwacht. Zo stonden we na een aantal stoffige straten in één keer voor de Tap Room, een toffe bar waar het lekker koel was en we in gesprek raakten met de barjuffrouw. Van haar ervoeren we dat je een Amerikaan alleen kunt overtuigen zelf een tas mee te nemen naar de supermarkt, wanneer je hem attendeert op het gemak van een schoudertas en hem aan het verstand peutert dat de hengsels niet in je vlees snijden zoals bij die goedkope plastic tasjes. Argumenten dat al dat plastic slecht is voor het milieu en de oorlogen op deze wereld bevordert, zijn aan dovemansoren gericht. Niet dat er daarmee in Red Hook nog iets te redden valt ...
Op een terrein met wat oude fabrieksgebouwen zagen we een deur open staan die toegang bood tot Steve's Authentic Key Lime Pie. Op een bankje in de zon, direct aan het water heb ik het lekkerste citroengebakje ter wereld gegeten. Het was een wonderlijke belevenis deze in de wijde omgeving bekende koekenbakker aan te treffen tussen betonnen buizen, machineonderdelen en andere ouwe troep. Ik hou van dat soort onverwachte plekjes in een kapotte, uitgerangeerde omgeving. Perfekte steden en buurten vind ik saai. Red Hook is mijn Walhalla.
De hoofdstraat van Red Hook is Van Brunt Street. Ze eindigt aan het water, waar schitterende pakhuizen ruimte bieden aan kunstenaars en andere creatievelingen. Je merkt dat er langzaam weer wat leven komt, maar op een aangename manier. Geen lelijke renovaties of cool gedoe. Gewoon relaxed. Langs het water kom je op het meest westelijke puntje van de wijk, dat van alle plekken in New York het dichtst bij het vrijheidsbeeld ligt. Hier bevindt zich het lieflijke Louis J. Valentino Jr. Park met een pier waar je de tijd heerlijk weg kunt laten tikken. Manhattan lijkt mijlenver weg, hoewel het hemelsbreed gezien maar een paar kilometer verderop ligt. Downtown is er geen enkel park waar je langer dan een minuut alleen bent. Hier kun je een uur zitten zonder iemand anders te zien. Daar te zijn op die warme namiddag, stemde me melancholisch. Even vergat ik Berlijn en probeerde me voor te stellen in Red Hook te wonen. Geen onaangename gedachte. Een fantastische, ietwat mysterieuze plek. Maar het is en blijft toch Amerika. Het land en de mensen zouden me op den duur op mijn zenuwen gaan, vrees ik. Maar als ik nu een jaartje naar New York moest …

Tips:
Waterfront Museum
Kentler Gallery
Brooklyn Waterfront Artist Coalition

Red Hook © balanda 2007

Berlijnse Notities - Mijn brandende liefde voor Berlijn

2008-02-09T09:16:00.001+01:00

Is er iets mooiers dan ‘s ochtends vroeg begeleid door Elvis met de bus door Berlijn te zweven?
Vier keer per maand drijft de noodzaak me hiertoe en ik geniet er elke keer weer met volle teugen van. En dat, terwijl de eindbestemming minder interessant is, namelijk mijn werkplek in Europarc-Dreilinden, een winderig, fantasieloos industrieterrein exact op de plek waar het Westen vroeger het Oosten mocht binnenrijden.
Maar “der Weg ist das Ziel” zoals ze dat hier zo mooi plachten te zeggen. En die werkplek is zo erg nou ook weer niet.
Vooral in de winter, wanneer het om 7 uur nog donker is, vind ik het een genot me per bus door de nimmer slapende stad te laten voeren. Vanachter het glas zie ik eenzame gestaltes over straat zwalken, voorbij aan de Turkse bakkers die al een uur open zijn en de dönertentjes die nooit sluiten. In de Urbanstrasse stopt de bus precies voor café Logo, waar het nog gezellig druk is … of wordt, want ik zie de eerste kroegtijgers alweer naar binnen gaan. Er wordt op dit vroege uur nog stevig gedronken en gepaft, ondanks het rookverbod dat hier sinds 1 januari officieel geldt.
Een aantal kilometer verderop ligt de Potsdamer Platz er troosteloos en verlaten bij. Een enkele verdwaalde toerist probeert het bont verlichtte Sony Centre met zijn camera te vangen, maar verder is het armoe troef in het nieuwe hart van Berlijn. De helft van de gebouwen blijkt bij een wat nauwkeurigere blik niet meer dan een coulisse te zijn. De onafgebouwde constructies worden verhuld door metershoge reclamedoeken met winkelgevels. Of er al iemand heeft geprobeerd naar binnen te gaan?
Vroeger volgde er vanaf dit punt een kleine sightseeing by night toer langs Holocaust monument, Brandenburger Tor en Reichstag, maar sinds kort duikt de bus de Tiergarten Tunnel in. In mijn oren zingt Elvis Burning Love, terwijl we door de buik van Berlijn razen.

Lord almighty,
I feel my temperature rising
Higher higher
Its burning through to my soul

Opeens schieten we boven de grond en duikt de gigantische glasfacade van de nieuwe Hauptbahnhof voor me op. Helaas, ik moet uitstappen. Ik loop richting ingang en werp nog een laatste blik op de Fernsehturm, terwijl de zon langzaam begint op te komen.

Cause your kisses lift me higher
Like a sweet song of a choir
And you light my morning sky
With burning love

Het is fantastisch in Berlijn te zijn.

Filmtip - Into the Wild van Sean Penn

2008-02-03T18:54:00.000+01:00

Regisseur: Sean Penn
Acteurs: Emile Hirsch, Marcia Gay Harden, William Hurt, Catherine Keener e.a.
Duur: 140 minuten

In 1992 vonden twee rendierjagers het levenloze lichaam van de 24-jarige Christopher McCandless in een oude bus in de wildernis van Alaska. McCandless was wat men in het Duits een Aussteiger noemt, iemand die de samenleving de rug toekeert omdat hij er niet langer deel van uit wil maken. Twee jaar lang reist hij zonder geld en alleen met het hoogstnodige door Amerika op zoek naar waarheid. Hij kan het leugenachtige leven van zijn carrierezuchtige, materialistische ouders niet langer verdragen en de druk van hun verwachtingen niet meer weerstaan. De overmatige consumptie, het streven naar geld en carriere als hoogste doel en de verwaarlozing van de natuur jagen hem letterlijk op de vlucht voor het leven en voor zichzelf. Gedurende enkele maanden trekt hij zich terug in de eenzaamheid van de wildernis van Alaska, enkel vergezeld van zijn lievelingsboeken van Jack London, Alexander Puschkin en Lord Byron. Hier komt hij nader tot zichzelf en de natuur en beleeft hij de gelukkigste momenten van zijn leven.
Zijn ouders zijn woedend wanneer ze ontdekken dat hij al zijn geld aan een goed doel heeft geschonken en met de noorderzon is vertrokken. Na een jaar maakt hun woede echter plaats voor angst en vertwijfeling. Chris‘ afwezigheid dwingt hen hun eigen leven kritisch te bezien en zich af te vragen wie hun kind eigenlijk is. Hoewel de film dit niet expliciet toont, moeten ze tot de conclusie zijn gekomen dat ze hun eigen zoon helemaal niet kennen en nog minder begrijpen. Het is echter niet zo dat Chris nooit iets over zichzelf heeft verteld of duidelijk heeft gemaakt wat hij van de wereld denkt en verwacht. Het was echter nooit dat wat zijn ouders graag wilden horen. Zij wensen liever hun leugens voort te zetten en willen graag dat hun kinderen hieraan deelnemen; verlangen dit als het ware van ze.
Vlak voor Chris sterft, fantaseert hij van een hereniging met zijn ouders, terwijl hij liggend in de oude bus die al die maanden zijn thuis is geweest, naar de hemel staart. Hij vraagt zich af of ze hetzelfde zouden zien als hij, wanneer ze hier bij hem zouden zijn. Het is een interessante vraag. Zou zijn terugkeer werkelijk tot een verandering hebben geleid, of zouden zijn ouders toe hebben gegeven aan de verleiding om hun zoon verwijten te maken en hem de schuld te geven voor de crisis waarin hun leven zich bevindt? Hoe sterk is de wens om de leugen voort te laten bestaan en deze ook aan hun kind op te leggen? Hoe graag wensen Chris‘ ouders zich te onttrekken aan hun verantwoordelijkheden en de makkelijkste weg te kiezen?
Niet zijn verdwijning, maar pas zijn dood maakt dit uiteindelijk onmogelijk .
En wat zou Chris‘ terugkeer voor hemzelf hebben betekend? Zou hij in staat zijn geweest weer deel te nemen aan de samenleving die hij als onrechtvaardig en ziek beschouwt? Hij weet als geen ander dat het in de huidige tijd heel moeilijk is om trouw te blijven aan jezelf, je idealen en je principes. Alleen wie zich afzondert moet niet voortdurend balanceren tussen waarheid en leugen. Tegelijkertijd beseft Chris echter ook dat je echt geluk alleen ervaart als je het met anderen deelt.
Het is dit dilemma dat me in Into the Wild heeft aangesproken en dat Sean Penn op indringende wijze heeft gevisualiseerd. De stem van Eddie Vedder, die de gevoelens van de integere en oprechte Chris vertaalt middels een aantal prachtige songs, klinkt daarbij nog lang na.

Mijn waardering: ★★★★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top

De film is gebaseerd op een waargebeurd verhaal dat in het boek Into the Wild van Jon Krakauer is beschreven.

Dit zelfportret van Christopher McCandless was de laatste foto van de film die nog ontontwikkeld in zijn fototoestel zat.

Record Mania - Emotional Elvis - The Johnny Dusbaba EP

2008-01-25T22:07:00.001+01:00

De produktieve Eindhovense band Emotional Elvis heeft weer een nieuw plaatje uitgebracht, dat de niet alledaagse naam The Johnny Dusbaba EP draagt. Wie niet weet wie Johnny Dusbaba is hoeft zich niet te schamen. Het is de naam van een in de vergetelheid geraakte Ajacied. Dat zegt echter niet per definitie iets over de kwaliteit van de plaat. Daar is net als het vorige werk van Michel Geelen en consorten niets mis mee.
Toch ben ik na de mooie voorganger Sounds Like Music een beetje teleurgesteld. De nummers zijn kleine miniatuurtjes, aardige liefdesliedjes die lekker in het gehoor liggen, maar naar ik vrees hetzelfde lot beschoren zijn als Dusbaba. Dat is jammer, want Emotional Elvis heeft genoeg potentie om een plaatsje in de eregalerij te krijgen.
Op Sound of Music was het Michel Geelen en consorten gelukt om veel stijlen samen te kneden tot een zinderend, ja soms duivels, maar vooral spannend geheel. De plaat gaf een goede indruk van de enorme creativiteit en diversiteit die er achter Emotional Elvis steekt. Op de nieuwe EP is hiervan niet meer zoveel overgebleven.
De enige echte verrassing is de gastbijdrage van de Eindhovense rapper Macro, die in het openingsnummer Centerfold Kisses een aantal woorden in het Nederlands ten beste geeft. Mijn favoriete nummer is echter Head Down, dat zich langzaam en onopvallend ontwikkelt tot een krachtige, mooie song. Geelen‘s meer pratende dan zingende stem klinkt een beetje duister en doet heel in de verte aan Lou Reed denken. Dat is een compliment. De overige drie nummers zijn aardige popliedjes, niet meer en niet minder.
Voor wie zelf een oordeel wil vellen is de EP gratis te beluisteren op MySpace. Het album Sounds Like Music kan besteld worden via de website van Emotional Elvis.

Mijn waardering: ★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top

Neues aus der Mauerstadt - X-Kölln

2008-01-24T15:05:00.000+01:00

Ein neuer Kiez wurde geboren. Sein Name: X-Kölln (sprich Kreuzkölln).

Hier, wo das "Ghetto" Neukölln auf das progressive Kreuzberg stößt und das Schlummereckchen von Treptow als grüne Barriere dient, tut sich seit einiger Zeit was. Zwischen den vielen Dönerbuden und Ramschläden entdeckt man fast jede Woche was neues. Vorbei sind die Zeiten, wo es an jeder Ecke eine verrauchte Berliner Eckkneipe namens Donnerwetter, Zur Traube oder Kindl Eck gab. Nein, wir haben jetzt auch echte Café‘s wie zum Beispiel das Ä, Jansa 7, Ringo und Freies Neukölln. Und sogar ein schwullesbisches Kollektivbetrieb namens SilverFuture. Diese Kneipe für „Kings and Queens and Criminal Queers“ liegt gemütlich neben dem immer nach Vanille duftenden, Türkischen Männerlokal „Sonne“, wo Rummikub und Wasserpfeife Hand in Hand gehen.

Da X-Kölln noch nicht von den Massen entdeckt wurde, lässt es sich hier gut wohnen. Das hübsche Landwehrkanal sorgt im Sommer für eine frische Brise und der Schlesische Busch lädt ein zum Schlendern und Faulenzen. Die Geschichte liegt auf der Straße denn hier, an diesem „Dreiviertelpunkt“ stand die Mauer. Der Wachturm am Busch ist ein stiller Zeitzeuge.

Mitten in dieser Stadtidylle liegt die berüchtigte Rütlischule, die im vorigen Jahr Bundesweit bekannt wurde weil die Lehrer bekanntgaben, der Gewalt durch Schüler nicht mehr standhalten zu können. Sie liegt praktisch bei mir um die Ecke und die Frage stellt sich ob es nicht gefährlich sei, gerade hier zu wohnen. Man bekommt es richtig mit der Angst zu tun wenn man die Berliner Polizeigewerkschaft glaubt, die vor einigen Wochen behauptete, daß Teile von Neukölln nicht mehr zu retten sind. Bürgermeister Buchkowsky nannte diese Äußerungen „undifferenzierter Rufmord“ und meinte „so einen abenteuerlichen Quatsch habe ich lange nicht gehört“.

Klar gibt es in Neukölln massive Probleme. Jugendgewalt, Alkoholsucht und Arbeitslosigkeit sind mittlerweile synonym mit diesem Viertel. Aber wenn man die Boulevard- und Schwachsinnigenzeitungen Bild oder Berliner Kurier liest, würde man fast glauben, man lebe in einem Ghetto. Eins kann ich sagen. Neukölln ist weit entfernt von Zuständen wie in der New Yorker Bronx oder dem Südafrikanischem Johannesburg.
Die Ehrlichkeit gebietet aber zu sagen, daß X-Kölln der "gehobene" Teil von Neukölln ist. Hier nimmt der Leerstand sichtbar ab, und ändert das Publikum sich ein wenig. Das gibt Hoffnung für die Zukunft.

Falls du Lust hast X-Kölln mal näher kennen zu lernen, dann kann ich dir herzlich empfehlen im Juni mal das jährlich zurückkehrende Festival 48 Stunden Neukölln zu besuchen.

Kneipen:
SilverFuture
Freies Neukölln
Ä

Elbestraße Neukölln © balanda 2005

New York Diaries - I'm a Coney Island baby

2008-01-24T13:23:00.000+01:00

Man, I‘d swear, I‘d give the whole thing up for you.

Whenever I hear Lou Reed sing the praises of Coney Island, my thoughts go back to that pleasantly warm and sunny day at the end of last year‘s bathing season, when I visited this magic, nostalgic, all-American seaside town on the southern tip of Brooklyn, New York.

It takes less then an hour with the subway to get from hipster Manhattan to this lovely, a bit run down shanty place, that the first Dutch settlers called Konijneiland, due to the numerous rabbits (= konijnen) that they saw hopping around there.
With great joy I walk through the nearly deserted streets where dubious sideshows attract the eye of the curious visitor, presenting „the smallest man in the world“ and „the woman with the snakeskin“. I stroll along legendary places like the famous Surf Hotel and Nathan‘s, where the hotdog was „invented“, up to the Cyclone, America‘s most legendary rolercoaster, that is completely made of wood. A few steps away, the Wonder Wheel has made it‘s last round for this year, just like the moonrocket of Astroland, that I can see through the closed gates. Nobody knows if they will ever open again, since the fast New York real estate guys have their eyes on the area. As far as they are concerned, it should be stuffed with ugly hotelbuildings as soon as possible. They don‘t care for the old times.

But still it is not that far yet and for now the 262 feet high Parachute Jump still adorns the beach of Coney Island. It was built for the World Exhibition of 1939 and unquestionably recalls times long gone in the minds of many Brooklynites, that drove out with thousands on a Sunday in the fities and sixties to enjoy the cool Atlantic breeze.
I get a bit sentimental and melancholic, walking on the wooden seapromenade while the sun slowly goes down. I can almost hear the music and people laughing on the fairground; I can almost see the flickering lights of the attractions while the sweet smell of spun sugar tickles my nose. As dusk is falling I take a sip of my ice cold, homemade lemonade and wish I would never have to leave. Such a perfect day.

Coney Island Promenade © Balanda 2007

All Time Heroes Part 1 - Elvis Presley

2008-01-23T23:16:00.000+01:00

Hieronder dan mijn eerste posting. Het lijkt me leuk om wat over mijn liefde voor de aan de rechterkant genoemde all time heroes te schrijven. Vandaag deel 1 over Elvis Presley.

Elvis is The King. Daar valt met mij niet over te twisten. Noem zijn liedjes wat mij betreft ouderwets of saai, toch is en blijft hij de uitvinder van de moderne popmuziek. Zonder zijn revolutionaire interpretaties van nummers als Blue suede shoes en Hound Dog geen Rolling Stones of U2. De generaties die na zijn dood zijn geboren kunnen zich dit vaak maar moeilijk voorstellen, maar voor mij, die vroeger vaker op zondagochtend toekeek hoe papa op band meezong met It‘s now or never of Love Me Tender, is dit gewoon zo. Dat zijn muziek tijdloos en nog steeds actueel is, bewijst de monsterhit Little Less Conversation van Junkie XL, die wekenlang de hitlijsten domineerde. Ook Rubberneckin‘, dat door Paul Oakenfold in een nieuw jasje werd gestoken, is nog steeds regelmatig op de Berlijnse radiozenders te horen. The King is still alive.

Sinds die zondagochtenden aan het einde van de jaren zeventig, zijn er vele Elvis-loze jaren voorbij gegaan, en het is eigenlijk pas sinds een jaar of twee dat de King weer terug is in mijn leven. Er gaat geen dag voorbij zonder dat ik zijn muziek hoor of even stilsta bij zijn dood. Hoewel ik snel gefascineerd kan raken door mensen met een bijzondere uitstraling, passie of levensgeschiedenis, heb ik me zelden zo lang en intensief met een beroemdheid beziggehouden als met Elvis Presley. Hij laat me niet meer los.

Het is makkelijk om een aversie tegen de persoon Elvis te ontwikkelen, wanneer je hem enkel beoordeelt op zijn imago. Voor de buitenwereld was hij een rokkenjager, die stikte van het geld en het graag breed liet hangen. Omdat hij altijd omringd was door een select groepje intimi dat de Elvis-mafia werd genoemd, leek hij werkelijk een koning die regeerde over zijn onderdanen. De werkelijkheid was echter anders. Ondanks zijn enorme rijkdom is Elvis in wezen altijd een gewone jongen gebleven. Een enkele uitzondering daargelaten, wordt hij door alle mensen die hem ooit hebben ontmoet als een uiterst gul, innemend en vriendelijk mens beschreven, die geen sprankje arrogantie toonde en steeds met interesse naar anderen luisterde. Nimmer probeerde hij bewust de aandacht naar zich toe te trekken. Hij had een goed gevoel voor humor en greep elke gelegenheid aan om een nummer ten beste te geven, tot groot plezier van de aanwezigen, die werden aangestoken door zijn enthousiasme. Hij was steeds een enorme inspiratie en zelfs mensen die niet van zijn muziek hielden, raakten tijdens een ontmoeting volledig in zijn ban.Natuurlijk hield hij er diverse relaties met vrouwen op na, maar hij toonde zich daarbij zelden respectloos. Pas in de laatste jaren van zijn leven, toen zijn pillenverslaving volledig bezit van hem had genomen, gedroeg hij zich vaker agressief en onredelijk en had hij zich steeds minder vaak onder controle.

Wie geinteresseerd is in de persoon achter het imago kan ik van harte het boek Careless Love van Peter Guralnick aanbevelen dat de meest uitputtende een eerlijke biografie over Elvis is. Na het lezen van dit boek heb ik Elvis voorgoed in mijn hart gesloten.

Ik hou het meest van zijn latere werk dat lekker sentimenteel is, kitschig zo je wilt. Mijn all time favourite is Moody Blue dat de vrolijkheid van een Schlager heeft, maar niet dat goedkope. Luister ook eens naar If I can dream, waarmee hij eind jaren zestig zijn come-back maakte. Dit is Elvis ten top. Zoveel emotie en kracht vind je zelden in een nummer. Ja, en noem ze verder maar op. Kentucky Rain, Memories, In the ghetto, Way Down, You Don‘t Have To Say You Love Me en ga zo maar door. Mooie muziek voor een regenachtige zondagmiddag.
Maar zijn vroegere plaatjes zijn natuurlijk ook fantastisch. Bossa Nova Baby kan op elke Cocktail Party worden gedraaid en het is ook lekker dansen op King Creole of Wear My Ring Around Your Neck. Rock ‚n Roll van de bovenste plank.

Elvis has left the building but he is always somewhere around.

To blog, or not to blog

2008-01-23T00:33:00.000+01:00

Ik en bloggen. Of dat wat wordt?

Chat, MSN, Skype, You Tube, My Space en zelfs het mobieltje zijn niet aan mij besteed. 't Is niet dat ik niet weet hoe deze dingen werken, maar ik verdoe er niet graag mijn tijd mee. Waarom dan wel bloggen?

Geen idee.

Eens kijken hoe lang ik het volhou.

We'll see.