Balanda Blog: Berlijnse Muur

Showing posts with label Berlijnse Muur. Show all posts

Saturday, April 19, 2008

Berlijnse Notities - Fietsen langs de Muur

In 2006 ben ik samen met een collega begonnen, de zogenaamde Berliner Mauerweg te fietsen. De fietsroute is 160 kilometer lang en volgt de voormalige grens tussen West-Berlijn en de vroegere DDR. Dankzij de oude zogenaamde kolonnenwegen, waarlangs de grenssoldaten patrouilleerden, beschikt Berlijn nu over deze fantastische fietsroute, die je langs interessante, mooie, bekende en onbekende plekjes in de stad voert. Op diverse plaatsen langs de route zijn nog restanten van de Muur terug te vinden. Ook staan er hier en daar gedenktekens of informatieborden om de geïnteresseerde fietser over een stukje geschiedenis of een tragisch voorval te informeren.

Afgelopen zondag hebben we de voorlaatste etappe gefietst van Hohen Neuendorf naar Nordbahnhof. Het was het laatste stuk langs de buitengrens van de stad. Het grootste deel van de route voerde ons weer terug naar het zuiden, richting het hart van Berlijn. De etappe gaf een mooie impressie van de diversiteit van Berlijn. Het eerste uur fietsten we door bossen, langs meertjes en door het beschermd natuurgebied Tegeler Fließ. Het landschap deed me een beetje aan Zuid-Limburg denken en niets duidde erop, dat we ons in een wereldstad bevonden. In het idyllische, landelijke dorpje Lübars, lastten we een korte pauze in om in de tuin van café Dorfkrug iets te drinken. Terug op de fiets, zagen we in de verte de Fernsehturm als een vreemde eend in de bijt liggen. Hij lag beslist 20 kilometer weg van het landweggetje waar wij ons bevonden. Sneller dan verwacht begon de bebouwing toe te nemen en opeens stonden we voor S-Bahnhof Wollankstrasse. Ik was een beetje treurig omdat het vanaf nu voorbij zou zijn met de groene routes. Alles wat nu nog komt is bekend terrein en dat vind ik jammer, want juist het ontdekken van de onbekende vlekjes in Berlijn maakte het fietsen langs de Mauerradweg zo spannend.

Hieronder heb ik een aantal linken opgenomen naar plekjes die voor mij het hoogtepunt van de route vormden. Wie de route, of een deel ervan, zelf een keer wil gaan fietsen en meer informatie of tips wil, kan graag reageren op deze posting.

- Fietspad langs de Griebnitzsee dat langs villa‘s voert, waar tijdens de Potsdamer Konferenz in 1945 de staatshoofden Harry Truman, Winston Churchill en Josef Stalin verbleven
- Café in Bahnhof Griebnitzsee
- Klein Glienicke
- Overtocht met het veer van Wannsee naar Kladow
- Sacrower Heilandskirche & Schloss
- Hahneberg met schitterend uitzicht over noordwest Berlijn
- Museum in wachttoren Nieder Neuendorf
- Erlengrund & Fichtewiese, waar je in de zomer heerlijk kunt zwemmen
- Invalidensiedlung Frohnau
- Natuurgebied Tegeler Fliess
- Lübars
- Schlesischer Busch en omgeving
- Alle Berlijnse exclaves

Impressies van de laatste etappe

Natuurgebied Tegeler Fliess © balanda 2008

Lübars © balanda 2008

Fernsehturm vanaf de dorpsgrens van Lübars © balanda 2008

Sowjetisches Ehrenmal in Volkspark Schönholzer Heide
© balanda 2008

Sunday, March 9, 2008

New York Diaries – Osang’s timing

Sommige mensen hebben er een neus voor, om op het juiste moment op de juiste plek te zijn. De Duitse schrijver en journalist Alexander Osang is zo iemand. In zijn boek 89 verbindt hij de twee belangrijkste politieke gebeurtenissen in zijn leven, namelijk de val van de Berlijnse Muur en de aanslag op het WTC in New York.
Osang is een Berliner en bovendien een Ossi en was dus in Berlijn toen de Muur werd geopend. Weliswaar lag hij op de avond van 9 november in zijn bed toen de eerste Trabantjes West-Berlijn binnenpruttelden, maar in de volgende dagen en weken was hij er getuige van hoe zijn land langzaam ophield te bestaan. Hij was er niet rouwig om. Nooit had hij gedacht dat het voor hem uitgestippelde pad binnen de DDR in een y-splitising zou veranderen die hem toegang tot de rest van de wereld zou verschaffen.
In 1999 vertrok hij naar New York en leefde zeven jaar lang in het lieflijke Park Slope in Brooklyn. Zijn kantoor lag in Manhattan en op 11 september 2001 bevond hij zich daarom opnieuw in het centrum van de wereld. Dit keer was hij klaarwakker. In plaats van weg te rennen, werd hij letterlijk door de plek des onheils aangetrokken en zag de tweede toren van het WTC vlak voor zijn ogen in elkaar storten. Iemand duwde hem op tijd een kelder in anders had hij het misschien niet eens na kunnen vertellen.
Wat ons betreft, heeft de uitgave van zijn nieuwe roman Lennon ist tot ook weer met timing te maken. Dit keer is de uitgave van het boek echter niet met een belangrijke politieke gebeurtenis verbonden, maar met iets dat alleen van betekenis was voor onszelf. Het beschrijft New York precies zoals wij het hebben beleefd. Lennon ist tot werd vlak voor ons bezoek aan New York uitgegeven en wij ontdekten het meteen na terugkomst. Daar zijn we blij om, want hierdoor heeft het ons beeld van de stad niet mee bepaald, maar bevestigd. Deze gelukkige samenloop van omstandigheden heeft onze herinneringen aan New York nog dierbaarder gemaakt. Dankzij Osang zijn ze in boekvorm verkrijgbaar, waardoor ze niet meer alleen in ons hoofd bestaan, maar voor iedereen toegankelijk zijn.
Twee weken geleden hebben we Osang in levende lijve ontmoet toen hij in het Brecht-Haus in Berlin-Mitte voorlas uit zijn nieuwe roman. Als een stel groupies hingen we aan zijn lippen en na afloop schoven we met een rood hoofd een stapel eigen werk onder zijn neus, dat hij – symphatiek als hij is – braaf heeft gesigneerd. Ik heb me afgevraagd waarom we zo zenuwachtig waren toen we oog in oog met hem stonden. Zo beroemd is hij helemaal niet. Ik denk dat het te maken heeft met de diepe gevoelens en emoties die New York in ons heeft losgemaakt en die nu door iemand in woorden zijn gevat. Ik beleefde in Brooklyn – om precies te zijn in Coney Island – één van de mooiste dagen van mijn leven en toen Osang naar aanleiding van een vraag van mij vertelde hij dat hij heel gelukkig was geweest in Brooklyn, raakte dat bij mij een gevoelige snaar. Ik ervaar dat als iets heel bijzonders en het is spannend om de persoon te ontmoeten die dit allemaal heeft bewerkstelligd.

Soms heeft Osang ook pech. Bij de laatste grote stroomuitval in New York in 2003 was hij even niet in de stad. Toch bleef hij niet met lege handen achter. Naar eigen zeggen stortte er op die bewuste dag voor zijn ogen een gevel van een gebouw in. Beter iets dan niets.

Thursday, February 14, 2008

Berlijnse Notities - Stad in Beweging

Onlangs zag ik in het mooie Deutsches Historisches Museum de fototentoonstelling Eye on Time van Michael Ruetz. De fotograaf heeft gedurende een periode van ruim 10 jaar diverse plekken in Berlijn gefotografeerd en de exacte geografische coördinaten genoteerd. Met tussenpozen van enkele jaren is hij naar de plaatsen teruggekeerd en heeft ze opnieuw op de gevoelige plaat vastgelegd. Het resultaat is een spannende weergave van de vele veranderingen die deze stad sinds de val van de muur heeft doorgemaakt en nog doormaakt. Berlijn is altijd in beweging, is een vaak gehoorde uitspraak en de beelden van Ruetz onderstrepen dit nog een keer.
Door de tentoonstelling kreeg ik regelrecht zin om een aantal oude foto’s op te snorren die ik zelf in deze periode heb gemaakt, en de hierop afgebeelde plaatsen nog eens te bezoeken en te fotograferen.
Mijn foto’s zijn geen kunstwerken. Het zijn de impressies van een twintigjarige die diep onder de indruk was van Berlijn en haar turbulente geschiedenis. Van fotograferen had en heb ik nog steeds geen kaas gegeten. Maar het is mijn persoonlijke “Eye on Time” en het was spannend en leuk om nog een keer terug te gaan in de tijd en een aantal momenten uit het verleden weer levendig voor de geest te halen.