Berlijnse Notities - Stad in Beweging

Onlangs zag ik in het mooie Deutsches Historisches Museum de fototentoonstelling Eye on Time van Michael Ruetz. De fotograaf heeft gedurende een periode van ruim 10 jaar diverse plekken in Berlijn gefotografeerd en de exacte geografische coördinaten genoteerd. Met tussenpozen van enkele jaren is hij naar de plaatsen teruggekeerd en heeft ze opnieuw op de gevoelige plaat vastgelegd. Het resultaat is een spannende weergave van de vele veranderingen die deze stad sinds de val van de muur heeft doorgemaakt en nog doormaakt. Berlijn is altijd in beweging, is een vaak gehoorde uitspraak en de beelden van Ruetz onderstrepen dit nog een keer.
Door de tentoonstelling kreeg ik regelrecht zin om een aantal oude foto’s op te snorren die ik zelf in deze periode heb gemaakt, en de hierop afgebeelde plaatsen nog eens te bezoeken en te fotograferen.
Mijn foto’s zijn geen kunstwerken. Het zijn de impressies van een twintigjarige die diep onder de indruk was van Berlijn en haar turbulente geschiedenis. Van fotograferen had en heb ik nog steeds geen kaas gegeten. Maar het is mijn persoonlijke “Eye on Time” en het was spannend en leuk om nog een keer terug te gaan in de tijd en een aantal momenten uit het verleden weer levendig voor de geest te halen.


Schlossplatz met blik op Staatsoper en Zeughaus 1991 © balanda


Schlossplatz 2007 © balanda


Marx-Engels Forum met Palast der Republik op de achtergrond 1991
© balanda


Marx-Engels Forum met restanten van Palast der Republik op de achtergrond 2007 © balanda


Brandenburger Tor met blik op Oost-Berlijn 1991 © balanda


Brandenburger Tor met blik op Oost-Berlijn 2007 © balanda


Op het dak van de Reichstag met blik op Oost-Berlijn 1999 © balanda


Op het dak van de Reichstag met blik op Oost-Berlijn 2007 © balanda


Voormalig grensgebied omgeving Potsdamerplatz met blik op Reichstag en Brandenburger Tor 1993 © balanda


De plek waar ik in 1993 stond heet nu In den Ministergärten 2007
© balanda


Gefotografeerd vanuit een wachttoren aan de Schiffbauerdamm 1992 © balanda


Schiffbauerdamm (de wachttoren is er niet meer) 2007 © balanda


Voormalig grensgebied aan de Schiffbauerdamm 1992 © balanda


Op de plek waar ik in 1992 stond bevindt zich nu het Bundes Presse Strand 2007 © balanda


Muurrestanten aan de Schiffbauerdamm tegenover de Reichstag 1991 © balanda


Marie-Elisabeth-Lüders-Haus (Bundestagsbibliothek) op exact dezelfde plek aan de Schiffbauerdamm 2007 © balanda


Muurrestanten in het Marie-Elisabeth-Lüders-Haus 2007 © balanda

New York Diaries - Hooked on Red Hook

In september waren we een week in Brooklyn. Ik zeg bewust Brooklyn en niet New York, omdat Brooklyn net zo weinig New York is als Berlijn Duitsland.
Na een week Manhattan was het een verademing om in het dorpse Park Slope rond te slenteren en weer rustig te kunnen slapen, zonder loeiende sirenes en een ratelende airco. Verder is Brooklyn gewoon leuk. Het is de wereld op kleine schaal. Hispanics, zwarten, orthodoxe joden, russische emigranten en natuurlijk blanke Amerikanen wonen samen op dit stukje aarde aan gene zijde van de East River. In de week dat we er waren hebben we dagelijks een wandeling gemaakt door een andere wijk en zo iets opgesnoven van de diversiteit van Brooklyn.
Ik was erg gecharmeerd van Red Hook. Dit verpauperde, maar geenszins verloren stukje Brooklyn werd in 1939 door de bouw van de Gowanus Expressway van de rest van de stad afgesneden. Sindsdien leidt het een noodlijdend bestaan. Omdat het zo geïsoleerd ligt – er rijdt alleen een bus naartoe – wordt het genegeerd door de huisjesmelkers en real estate agents. En dat is aangenaam. Red Hook is één van de weinige plekken waar de huren nog betaalbaar zijn en waar de sfeer niet door nieuwe rijken en hipsters wordt bepaald. Een andere aangename bijkomstigheid is dat er nauwelijks toeristen zijn. Dat geeft me altijd het gevoel dat je toch nog iets kunt ontdekken op deze drukbereisde wereld.
Red Hook beviel me denk ik zo goed, omdat het me heel erg aan Berlijn deed denken. Het heeft her en der verspreid diezelfde verlaten, winderige terreintjes met bouwvallige, aftandse huizen en fabrieksgebouwen. En net als in Berlijn wacht er op elke hoek een verrassing; iets wat je helemaal niet verwacht. Zo stonden we na een aantal stoffige straten in één keer voor de Tap Room, een toffe bar waar het lekker koel was en we in gesprek raakten met de barjuffrouw. Van haar ervoeren we dat je een Amerikaan alleen kunt overtuigen zelf een tas mee te nemen naar de supermarkt, wanneer je hem attendeert op het gemak van een schoudertas en hem aan het verstand peutert dat de hengsels niet in je vlees snijden zoals bij die goedkope plastic tasjes. Argumenten dat al dat plastic slecht is voor het milieu en de oorlogen op deze wereld bevordert, zijn aan dovemansoren gericht. Niet dat er daarmee in Red Hook nog iets te redden valt ...
Op een terrein met wat oude fabrieksgebouwen zagen we een deur open staan die toegang bood tot Steve's Authentic Key Lime Pie. Op een bankje in de zon, direct aan het water heb ik het lekkerste citroengebakje ter wereld gegeten. Het was een wonderlijke belevenis deze in de wijde omgeving bekende koekenbakker aan te treffen tussen betonnen buizen, machineonderdelen en andere ouwe troep. Ik hou van dat soort onverwachte plekjes in een kapotte, uitgerangeerde omgeving. Perfekte steden en buurten vind ik saai. Red Hook is mijn Walhalla.
De hoofdstraat van Red Hook is Van Brunt Street. Ze eindigt aan het water, waar schitterende pakhuizen ruimte bieden aan kunstenaars en andere creatievelingen. Je merkt dat er langzaam weer wat leven komt, maar op een aangename manier. Geen lelijke renovaties of cool gedoe. Gewoon relaxed. Langs het water kom je op het meest westelijke puntje van de wijk, dat van alle plekken in New York het dichtst bij het vrijheidsbeeld ligt. Hier bevindt zich het lieflijke Louis J. Valentino Jr. Park met een pier waar je de tijd heerlijk weg kunt laten tikken. Manhattan lijkt mijlenver weg, hoewel het hemelsbreed gezien maar een paar kilometer verderop ligt. Downtown is er geen enkel park waar je langer dan een minuut alleen bent. Hier kun je een uur zitten zonder iemand anders te zien. Daar te zijn op die warme namiddag, stemde me melancholisch. Even vergat ik Berlijn en probeerde me voor te stellen in Red Hook te wonen. Geen onaangename gedachte. Een fantastische, ietwat mysterieuze plek. Maar het is en blijft toch Amerika. Het land en de mensen zouden me op den duur op mijn zenuwen gaan, vrees ik. Maar als ik nu een jaartje naar New York moest …

Tips:
Waterfront Museum
Kentler Gallery
Brooklyn Waterfront Artist Coalition


Red Hook © balanda 2007

Berlijnse Notities - Mijn brandende liefde voor Berlijn

Is er iets mooiers dan ‘s ochtends vroeg begeleid door Elvis met de bus door Berlijn te zweven?
Vier keer per maand drijft de noodzaak me hiertoe en ik geniet er elke keer weer met volle teugen van. En dat, terwijl de eindbestemming minder interessant is, namelijk mijn werkplek in Europarc-Dreilinden, een winderig, fantasieloos industrieterrein exact op de plek waar het Westen vroeger het Oosten mocht binnenrijden.
Maar “der Weg ist das Ziel” zoals ze dat hier zo mooi plachten te zeggen. En die werkplek is zo erg nou ook weer niet.
Vooral in de winter, wanneer het om 7 uur nog donker is, vind ik het een genot me per bus door de nimmer slapende stad te laten voeren. Vanachter het glas zie ik eenzame gestaltes over straat zwalken, voorbij aan de Turkse bakkers die al een uur open zijn en de dönertentjes die nooit sluiten. In de Urbanstrasse stopt de bus precies voor café Logo, waar het nog gezellig druk is … of wordt, want ik zie de eerste kroegtijgers alweer naar binnen gaan. Er wordt op dit vroege uur nog stevig gedronken en gepaft, ondanks het rookverbod dat hier sinds 1 januari officieel geldt.
Een aantal kilometer verderop ligt de Potsdamer Platz er troosteloos en verlaten bij. Een enkele verdwaalde toerist probeert het bont verlichtte Sony Centre met zijn camera te vangen, maar verder is het armoe troef in het nieuwe hart van Berlijn. De helft van de gebouwen blijkt bij een wat nauwkeurigere blik niet meer dan een coulisse te zijn. De onafgebouwde constructies worden verhuld door metershoge reclamedoeken met winkelgevels. Of er al iemand heeft geprobeerd naar binnen te gaan?
Vroeger volgde er vanaf dit punt een kleine sightseeing by night toer langs Holocaust monument, Brandenburger Tor en Reichstag, maar sinds kort duikt de bus de Tiergarten Tunnel in. In mijn oren zingt Elvis Burning Love, terwijl we door de buik van Berlijn razen.

Lord almighty,
I feel my temperature rising
Higher higher
Its burning through to my soul

Opeens schieten we boven de grond en duikt de gigantische glasfacade van de nieuwe Hauptbahnhof voor me op. Helaas, ik moet uitstappen. Ik loop richting ingang en werp nog een laatste blik op de Fernsehturm, terwijl de zon langzaam begint op te komen.

Cause your kisses lift me higher
Like a sweet song of a choir
And you light my morning sky
With burning love

Het is fantastisch in Berlijn te zijn.

New York Diaries - I'm a Coney Island baby

Man, I‘d swear, I‘d give the whole thing up for you.

Whenever I hear Lou Reed sing the praises of Coney Island, my thoughts go back to that pleasantly warm and sunny day at the end of last year‘s bathing season, when I visited this magic, nostalgic, all-American seaside town on the southern tip of Brooklyn, New York.

It takes less then an hour with the subway to get from hipster Manhattan to this lovely, a bit run down shanty place, that the first Dutch settlers called Konijneiland, due to the numerous rabbits (= konijnen) that they saw hopping around there.
With great joy I walk through the nearly deserted streets where dubious sideshows attract the eye of the curious visitor, presenting „the smallest man in the world“ and „the woman with the snakeskin“. I stroll along legendary places like the famous Surf Hotel and Nathan‘s, where the hotdog was „invented“, up to the Cyclone, America‘s most legendary rolercoaster, that is completely made of wood. A few steps away, the Wonder Wheel has made it‘s last round for this year, just like the moonrocket of Astroland, that I can see through the closed gates. Nobody knows if they will ever open again, since the fast New York real estate guys have their eyes on the area. As far as they are concerned, it should be stuffed with ugly hotelbuildings as soon as possible. They don‘t care for the old times.

But still it is not that far yet and for now the 262 feet high Parachute Jump still adorns the beach of Coney Island. It was built for the World Exhibition of 1939 and unquestionably recalls times long gone in the minds of many Brooklynites, that drove out with thousands on a Sunday in the fities and sixties to enjoy the cool Atlantic breeze.
I get a bit sentimental and melancholic, walking on the wooden seapromenade while the sun slowly goes down. I can almost hear the music and people laughing on the fairground; I can almost see the flickering lights of the attractions while the sweet smell of spun sugar tickles my nose. As dusk is falling I take a sip of my ice cold, homemade lemonade and wish I would never have to leave. Such a perfect day.


Coney Island Promenade © Balanda 2007