Showing posts with label Berlijn. Show all posts
Showing posts with label Berlijn. Show all posts

Wednesday, July 29, 2009

Berlijnse Notities - Marianne Faithfull live in Berlijn

Zo nu en dan heb ik het voorrecht in dit leven om getuige te zijn van iets magistraals. Op blote voeten door picanniny creek in de Australische Bungle Bungles lopen, op een warme septemberdag over de Coney Island boardwalk slenteren of oog in oog staan met mijn lievelingsschrijver Paul Auster om maar eens een greep te doen.
Zaterdagavond was het Marianne Faithfull die weer zo’n onvergetelijk moment aan mijn leven heeft toegevoegd. Tussen twee buien door liet de inmiddels 61-jarige grand lady of Rock ’n Roll op de sfeervolle binnenplaats van de citadel van Spandau een onuitwisbare indruk achter bij het publiek dat haar met staande ovaties en liefdesbetuigingen huldigde. En ze genoot ervan.
Ze opende met – hoe kan het ook anders, wij waren immers daar – Times Square en daarmee had ze ons meteen in haar ban. Met dit New Yorker drugslied waren mijn gevoelige snaren meteen geraakt. Wat ze daarna ten gehore bracht was een mooie mix van jazz, folk, rock en classics waarmee haar ongelofelijke veelzijdigheid tot uitdrukking kwam. Wie kan immers zo uiteenlopende nummers als Solitude van Duke Ellington, Salvation van Black Rebel Motorcycle Club en Randy Newman’s In Germany before the war zo passend en harmonieus in één show zingen? Deze fantastische interpretaties werden afgewisseld met heerlijke versies van eigen nummers zoals Broken English, The Balad of Lucy Jordan en het lekkere, vulgaire Why’d Ya Do It? En natuurlijk met As tears go by want volgens Faithfull ”that’s what the whole damn thing started with”.
Het publiek dat braaf op stoeltjes moest zitten, hield het na een tijdje niet meer. Een security medewerker probeerde een aantal mensen tegen te houden, maar toen Faithfull “no, let them dance” riep, was het hek van de dam. Iedereen stormde naar voren om heel even iets van de magie van deze onweerstaanbare, humoristische, waardige kunstenares te kunnen voelen. De beloning was een (en daar ben ik heel zeker) welgemeend “Berlin you truly are the best”.
Deze vrouw, die als junkie door de diepste dalen is gegaan en in de zeventiger jaren door iedereen was afgedankt, heeft nooit opgehouden in zichzelf te geloven en was zichtbaar geroerd over het respect dat haar zaterdag betuigd werd. Ze heeft het verdiend.
In november gaan we weer.

Thursday, July 2, 2009

Berlijnse Notities - Oproep voor de reizigers onder ons (Travelers of the world unite)

Translation in English below

Afgelopen weekend ontmoette ik de Tilburgse Li Koelan op het jaarlijkse cultuurfestival 48 Stunden Neukölln. Li woont en werkt al een aantal jaar als kunstenares in Berlijn. Op het festival presenteerde ze haar nieuwe project Die Erde ist unteilbar (De aarde is ondeelbaar). Het is een fantastisch project waaraan iedereen kan deelnemen.

In Neukölln wonen mensen uit 160 verschillende landen. Li verzamelt glazen met aarde uit deze landen en wil ons zo opnieuw in contact brengen met moeder aarde. Met name mensen in de Westerse wereld hebben dit contact grotendeels verloren, iets wat me al eerder duidelijk is geworden uit het onderzoek dat ik zelf doe voor mijn boek over Aboriginal Australie. Het project sprak me daarom direct aan.

Oproep

Indien jij of iemand die je kent binnekort weer op reis gaat (of wanneer je bezoek uit het buitenland krijgt) dan kun je middels de volgende kleine geste Li helpen haar project te voltooien:

- vul in het land van bestemming een (jam) glas met aarde, or have it filled by your visitors
- wikkel het in een lokale krant en stuur het op naar Li (ter bescherming van het glas en om op de afkomst van de aarde te duiden)
- vermeld land en plaats van herkomst, datum, naam van degene die de aarde heeft meegenomen
- vraag een plaatselijke bewoner de zin De aarde is ondeelbaar te vertalen en stuur deze tevens mee

Klik hier voor meer informatie over het project (in het Duits). Je kunt ook contact opnemen met Li via mailadres likoelan@aol.com of via haar website.

Translation in English

Last week I met the Dutch artist Li Koelan at the festival of arts 48 Stunden Neukölln. At the festival she presented her new project Die Erde ist unteilbar. It is a great project that everyone can take part in.

In Neukölln people from 160 different nations live together. Li collects glasses with earth from these countries to bring us back in touch again with mother earth. Especially people in the Western world have lost this contact which also became apparent to me during the research I am doing for my book about Aboriginal Australia. The project therefore appealed to me very strongly.

Attention

If you or someone you know are planning to go abroad again (or if people from abroad come to visit you), you can help Li with the following small gesture to finish her project:

- fill a (marmelade) glass with earth in the country of your destination (or have it filled by your visitors)
- wrap it up in a local news paper and send it to Li (for protection of the glass and to point out where the earth comes from)
- mention country and location where the earth comes from, date, name of the collector
- ask a local person to translate the sentence De aarde is ondeelbaar and also add it to the information

For more information about the project (in German) click here. You can also contact Li via mailaddress likoelan@aol.com or via her website.

Saturday, February 21, 2009

Berlijnse Notities - Washington in Berlijn

Oh my. They did it again.

Na weken ongeduldig wachten was het gisteravond dan eindelijk zover. Washington was weer in Berlijn om hun nieuwe album Rouge/Noir voor te stellen. In de kleine maar knusse Privat Club in hartje Kreuzberg had zich een handjevol volgelingen verzameld om zich te laten betoveren door deze drie Noorse muzikanten.
De Privatclub is een kelder onder de Markthalle en is enkel te bereiken via de WC deur (!) van deze beroemde Berliner Kneipe. Via een iele trap beland je in de onderaardse gewelven die een perfekte ruimte vormden voor de intense songs van Washington. Ik kan niet genoeg preken over deze fantastische en hoogst sympathieke band en ben elke keer weer verbaasd hoe weinig mensen de weg naar hun optredens vinden. Dat is jammer voor de band maar niet voor ons, want zo komt Washington het meest tot zijn recht.
De absolute hoogtepunten waren een ongelofelijk spannende uitvoering van het tegendraadse Riverrun By Night en een meeslepende vertolking van Appendix 1: As Waves Shape the Sea. Bij Appendix zette zanger Rune Simonsen zijn gitaar even weg om het emotiebeladen openingsstuk met volle overtuiging te kunnen zingen. Het nummer ontwikkelt zich tot een waanzinnig mooi stuk muziek dat vervolgens letterlijk explodeert en verandert in een levenshymne van ongekende schoonheid. Voor mij is deze song nauwelijks te evenaren. Poezie en muziek van de hoogste kwaliteit.
Met het risico voor missionaris uitgemaakt te worden, blijf ik herhalen dat elke dag zonder Washington een dag zonder ware poezie is. Spread the word.

Albums

A New Order Rising
Astral Sky
Rouge/Noir

Klik hier voor een weergave van hun optreden in 2007 in Paradiso in Amsterdam

Klik hier voor mijn vorige posting over Washington met verwijzingen naar MySpace en YouTube

In de nacht van 29 op 30 maart 2009 wordt hun optreden in Keulen in februari 2009 bij WDR Rockpalast uitgezonden.

Tuesday, September 30, 2008

Berlijnse Notities - Een avond (of twee) met Paul Auster

In Berlijn worden dromen waar en hartewensen vervuld. En altijd sneller dan je denkt. Afgelopen donderdag wist ik nog niet dat mijn all time hero Paul Auster naar Berlijn zou komen. Vandaag staat zijn warme, sympathieke blik voor altijd in mijn geheugen gegrift.
Soms ontgaat je wat bij zo‘n veelzijdig en groot aanbod. Je pluist niet meer altijd de complete cultuuragenda uit om te zien wat er allemaal te doen is. Zo kon het gebeuren dat we vrijdagavond laat pas ontdekten dat Amerika‘s grootste verhalenverteller Paul Auster, Berlijn zondag en maandag met een bezoek zou vereren om zijn nieuwe film en zijn nieuwe boek voor te stellen. Ik kon wel janken. Auster in Berlijn en ik niet erbij. Een nachtmerrie.
Maar dankzij mijn creatieve vriendin, die weet hoezeer mijn hart voor Auster slaat en die gewoon niet wilde accepteren dat dit alles zomaar aan mij voorbij zou gaan, zat ik zondagavond op rij vijf van het schitterende Babylon Mitte om The inner life of Martin Frost te zien. Na afloop van de film gaf Auster een half uur durend interview en signeerde hij boeken. Intelligent, warm en met een goed gevoel voor humor, maakte hij een onuitwisbare indruk op mij. Een schrijver zoals ik me een schrijver voorstel. Hij straalt een grote innerlijke rust uit, die me zoveel energie heeft gegeven dat het leven weer niet op kan. Ik had weke knieën toen ik met mijn boeken voor zijn signeertafel stond. Voor hij ze teruggeeft, kijkt hij je recht in de ogen en hoewel hij de meeste gezichten beslist snel weer vergeet, is dat een zeer persoonlijke en attente geste.
En alsof dat nog niet genoeg was, vonden we op de website van het Berliner Ensemble nog drie grijze stoeltjes voor de lezing maandagavond. Man in the dark werd afwisselend in het Engels (door Paul Auster zelf) en in het Duits (door Jan Josef Liefers) voorgelezen. De aanwezigheid van Liefers, die wij als Dr. Boerne in Tatort Münster al lange tijd geleden in ons hart hebben gesloten, was voor ons een extra verrassing. Op de vraag hoe hij de boeken van Paul Auster heeft leren kennen, vertelde hij dat het de titel van het boek In the country of last things was, die hem als Ossi had aangetrokken. Liefers meende zich te herinneren dat hij het boek had gejat, tot grote hilariteit van het publiek en Paul Auster, en is sindsdien een kritiekloze lezer geworden. Eén keer Auster, altijd Auster.
Hoe ik aan Auster ben gekomen en waarom hij mijn favoriete schrijver en één van mijn grootste helden is, wil ik graag nog een keer in een apart stukje schrijven. Op dit moment moet iedereen me maar op mijn woord geloven dat deze man tot de beste schrijvers in de wereld behoort en gewoon zijn boeken gaan lezen.



Aan te bevelen films waarvoor Paul Auster het script schreef:
Smoke van regisseur Wayne Wang met Harvey Keitel
Blue in the face van regisseur Wayne Wang met Harvey Keitel, Lou Reed, Jim Jarmusch, Madonna e.a.

Wie Paul Auster nog niet kent, kan ik de volgende boeken in het bijzonder aanbevelen:

Moon Palace
Leviathan
Mr Vertigo
The book of illusions

Zijn vrouw Siri Hustvedt schrijft net als Auster verschrikkelijk mooie boeken. In het het bijzonder kan ik What I loved aanraden.


© Balanda 28 september 2008

Berlijnse Notities - Ik wil alleen maar zwemmen

Het was weer een geslaagd weekend bomvol indrukwekkende belevenissen. Maarliefst twee keer zag ik mijn lievelingsauteur Paul Auster live hier in Berlijn (waarover meer in de volgende posting). En of dat niet al genoeg was, werden we zondagavond ook nog op een schitterend optreden van Spinvis getracteerd. Hij was de afsluiter van een weekje Boulevard of Broken Dreams dat in Nederland wel bekend is als de Parade. Dit heerlijke theaterfestival dat ik in Amsterdam graag bezocht, heeft voor een weekje zijn tenten in Berlijn opgeslagen. Op een winderig terreintje tegenover de nieuwe Hauptbahnhof kon het Berlijnse publiek voor het eerst (en hopelijk niet voor het laatst) kennismaken met dit schitterende, oer-Nederlandse evenement. Voordat Spinvis begon heb ik nog net op het nippertje van de Silent Disco kunnen genieten. Lachen, gieren, brullen!
En toen ... Spinvis. Ik had wel van hem gehoord, maar kende zijn muziek niet. Zijn optreden heeft een grote indruk op me gemaakt. Knus, in een tent met een handvol publiek, speelde hij met zijn orkestje de sterren van de hemel. Spinvis deed iets raars met mij. Hij liet me een ander Nederland zien; een Nederland waarvan ik zou kunnen houden met een taal die ik lief zou kunnen hebben. Hij riep herinneringen op aan vervlogen tijden en toverde een glimlach op mijn gezicht. Dag Nederland.

't Is altijd wat en altijd spijt
van al het geld en alle tijd
op de onverharde wegen,
die je naar hier hebben geleid.
De ochtenden zijn wit en koud
en hoe je ook je stuur vasthoudt,
de wind komt door je handschoenen heen,
je vingers zijn versteend.


Spinvis - Boulevard of Broken Dreams
© Balanda 28 september 2008

Liedjes van Spinvis met beeld:

Bagagedrager
Wespen in de appeltaart
Ik wil alleen maar zwemmen


Spin the Wheel - Boulevard of Broken Dreams
© Balanda 28 september 2008

Thursday, July 24, 2008

Berlijnse Notities - O Bama, are you sure you can?

Als je in Berlijn woont, dan heb je zo nu en dan de gelegenheid om een bijzondere politieke gebeurtenis van dichtbij mee te maken. Vandaag stond ik samen met 200.000 anderen aan de Siegessäule om te horen wat Barack Obama de Europese burgers te melden heeft. Het publiek varieerde van overgewichtige Amerikanen met vlaggetjes tot Nederlandse nichten die de camera vooral op twintigjarige slanke boys hadden gericht (definitely niet Schwul, zeg ik je), de "Remscheid grüßt Barack Obama" club en ander plebs. Er werd veel gejuichd, geapplaudiseerd en bravo geroepen.
Plakaten en spandoeken waren niet toegestaan. Toch was het een gast gelukt om een stuk karton met de boodschap "Stop Death Penalty" naar binnen te krijgen (best knap want de controles waren vrij grondig). Obama stond echter nog niet goed en wel op het podium of de man met plakaat werd reeds afgevoerd. Zijn luidkeelse protest (so ein schwachsinn, Leute, ich darf meine freie Meinung nicht äußern) riep bij de omstanders eerdere irritatie dan verontwaardiging op. Iemand riep zelfs "Abführen" en dat vond ik toch wel wat merkwaardig tijdens een toespraak waarin het woord VRIJHEID een centrale rol speelde.
Kijk hier als je wilt lezen wat Obama zoal heeft verteld. De man neemt behoorlijk wat hooi op zijn vork en het kan bijna niet anders dan dat veel beloftes niet waargemaakt zullen worden. Maar misschien kan Obama het imago van Amerika weer wat oppoetsen en zijn land van de vele Irrwegen leiden waarop het de laatse jaren is beland. Dat zou al een hele prestatie zijn. Het feit dat hij de ongelofelijke uitdaging (Irak, Afghanistan, Iran, Milieu, financiele crisis etc.) aangaat verdient in ieder geval respect.


© Balanda 24 juli 2008


© Balanda 24 juli 2008


© Balanda 24 juli 2008

Wednesday, June 25, 2008

Berlijnse Notities - Nederlanders in Berlijn

Voor de Nederlanders in Berlijn twee interessante nieuwtjes:

Een internetforum voor Nederlanders in Berlijn en andere geinteresseerden met leuke en interessante tips. Klik hier om naar het forum te gaan.

Eindelijk ... een echte Nederlandse frituur in Berlijn. Op 30 juni opent De Molen haar deuren in Friedrichshain. Allen erheen.

Sunday, June 22, 2008

Berlijnse Notities - 48 Stunden Neukölln

Afgelopen weekend vond voor de tiende keer het kunst- en cultuurfestival 48 Stunden Neukölln bij ons in de wijk plaats. Op meer dan 100 locaties konden bezoekers genieten van kunstwerken, performances, theatervoorstellingen, muziekoptredens en tentoonstellingen . We verheugen ons altijd erg op dit weekend, omdat het ons de gelegenheid biedt, onze wijk op een andere manier te leren kennen. Binnenhofjes zijn vrij toegankelijk en verenigingen, kerken en theaters openen hun deuren en veranderen voor 48 uur in een atelier of performance ruimte. Hierdoor kunnen we een kijkje nemen op locaties waar we normaal gesproken niet (zo snel) zouden komen. Sommige Neuköllners nodigen zelfs iedereen uit om bij hen thuis koffie te komen drinken.
Hieronder een aantal impressies.


Eselei - Installatie van Erik Tannhäuser in de Alte Post
© Balanda 2008


Der Blumentopf - Installatie op de hoek
Neckarstrasse/Karl-Marx-Strasse © Balanda 2008


Der Blumentopf - Installatie van plastique fantastique Marco Canevacci / Markus Wüste © Balanda 2008


FLEXUS Rundgang: Bewegung, Skulptur, Klang © Balanda 2008


Windspiel in de Passage © Balanda 2008


Körnerpark - eigenlijk ook een kunstwerk en nu pas door ons ontdekt © Balanda 2008

Thursday, May 1, 2008

Berlijnse Notities - Gus Black live in Magnet Club

Toen ik gisteravond onder een mooi verlichte Fernsehturm op de tram stond te wachten, besefte ik weer eens in wat voor een geweldige stad ik woon. Ik kan moeilijk beschrijven wat het precies is, maar telkens wanneer ik onderweg ben, word ik gegrepen door de energie van deze metropool. Anderen voelen dat ook en ik kon dan ook alleen maar heftig ja knikken, toen Gus Black gisteravond zijn publiek in de halfgevulde Magnet Club vertelde hoe gelukkig het zich kan prijzen, in zo‘n fantastische stad te leven. Berlijn had ook hem geraakt, zo bleek toen hij schuchter bekende dat „tonight ... you can fuck with me“.
Het podium van de Magnet Club is zo klein dat Black en zijn bandleden Erik Penny, Ht Heartache en Constance Baker zich half struikelend een weg naar de microfoons moesten banen. Een beetje onbeholpen zochten ze hun plek en keken een beetje verlegen en onzeker de zaal in. Met het openingsnummer Today is not the day (to f#@k with me) werd echter snel duidelijk dat Black geen beginneling is. Met zijn schitterende stem die soms krachtig, dan weer zacht, bijna fluisterend klinkt, heeft hij het publiek snel in zijn ban. Wat volgt zijn schitterende vertolkingen van een groot aantal nummers van zijn laatste nieuwe album, zoals Out on the Amsterdam, Hurrah hurrah hurrah, hurray hurray en het hitje Little Prince town, dat, begeleid door de fragiele stemmen van Heartache en Baker, sterk aan een Franse chanson uit de zeventiger jaren doet denken. Tussendoor speelt hij een aantal nummers van zijn vorige album Autumn Days, waarvan met name Long Beach (It‘s a miracle) indruk maakt. In zijn enthousiasme stoot Black tijdens het zingen van dit prachtige lied een fles bier om die bijna zijn aparatuur ruineert. Met humor breekt hij het nummer af, veegt alles met een handdoek schoon en pakt de draad weer op, daar waar hij hem heeft laten liggen.
Black heeft niet meer dan een gitaar nodig om te overtuigen. De songs worden hier en daar nog een beetje opgesierd met een xylofoon of tamboerijn en bij het schitterende Cadillac tears mag Erik Penny met zijn laptop een mooie atmosferische sound toevoegen. Meer is niet nodig.
Na een tiental nummers verdwijnen zijn companen achter de coulissen en grijpt Black naar de steel guitar. In zijn eentje speelt hij overtuigend en vol hartstocht een drietal nummers waaronder een spannende, sterk vervreemde interpretatie van Paranoid van Black Sabbath. Als toegift speelt hij Femme Fatale van Velvet Underground en bekent dat hij deze song graag zou hebben geschreven. Daarbij hoeft Gus Black zich helemaal niet te schamen. Zijn songs hebben minstens zoveel kracht en uitstraling en ik ben zeker dat Nico graag in zijn achtergrondkoortje zou hebben gezongen. Go Gus!

Wednesday, April 16, 2008

Berlijnse Notities - The Kills live im Maria

Ik heb mijn blog een beetje verwaarloosd de laatste tijd. Soms heb ik er te weinig tijd voor. Er is ook altijd wel weer wat te doen. Leuk natuurlijk, om over te schrijven, maar je moet er dan wel voor gaan zitten. Dat lukt helaas niet altijd.
Een optreden van The Kills heeft me echter weer de nodige energie gegeven om een posting te plaatsen. Anderhalve week geleden speelde dit Britse tweemansvrouws bandje in de bekende Berlijnse club Maria am Ostbahnhof (ook wel Maria am Ufer genoemd) en ik moet zeggen dat ik erg onder de indruk was. De omstandigheden waren niet ideaal, aangezien de Maria een ietwat vreemde ruimtelijke indeling heeft, waardoor slechts een fractie van het publiek het podium kan zien. Bovendien was het publiek vrij mat. Allemaal hippe mensen die voornamelijk bezig waren cool te zijn.
The Kills couldn‘t care less. Ze reageerden in eerste instantie even mat, met een slappe versie van hun hit U.R.A. Fever. Maar daarna gingen alle remmen los. Bij The Kills wel te verstaan. Ik geloof dat ik en mijn metgezellen de enige waren die hebben gedanst. De rest bleef, nou ja, gereserveerd. Dat vond ik vreemd, aangezien de vonken er bij The Kills vanaf vliegen.
Snelle nummers a la de Pixies, zoals M.E.X.I.C.O., What New York Used to Be en Alphabet Pony, werden afgewisseld met meer electro-getinte nummers als Cheap and Cheerful en Getting Down. Het knetterde behoorlijk tussen Jamie Hince en Alison Mosshart. Wanneer je niet zou weten dat Hince het met Kate Moss doet, dan zou je bijna denken dat zijn avances op het podium echt zijn. Tussen de nummers door liep Mosshart als een caged tiger rond, klaar om haar energie in het volgende nummer te laten exploderen. Hierdoor kreeg het optreden iets ruigs en dierlijks.
Ik zag dat The Kills nog niet in Nederland waren, dus hou ze in de gaten.

Sunday, March 9, 2008

New York Diaries – Osang’s timing

Sommige mensen hebben er een neus voor, om op het juiste moment op de juiste plek te zijn. De Duitse schrijver en journalist Alexander Osang is zo iemand. In zijn boek 89 verbindt hij de twee belangrijkste politieke gebeurtenissen in zijn leven, namelijk de val van de Berlijnse Muur en de aanslag op het WTC in New York.
Osang is een Berliner en bovendien een Ossi en was dus in Berlijn toen de Muur werd geopend. Weliswaar lag hij op de avond van 9 november in zijn bed toen de eerste Trabantjes West-Berlijn binnenpruttelden, maar in de volgende dagen en weken was hij er getuige van hoe zijn land langzaam ophield te bestaan. Hij was er niet rouwig om. Nooit had hij gedacht dat het voor hem uitgestippelde pad binnen de DDR in een y-splitising zou veranderen die hem toegang tot de rest van de wereld zou verschaffen.
In 1999 vertrok hij naar New York en leefde zeven jaar lang in het lieflijke Park Slope in Brooklyn. Zijn kantoor lag in Manhattan en op 11 september 2001 bevond hij zich daarom opnieuw in het centrum van de wereld. Dit keer was hij klaarwakker. In plaats van weg te rennen, werd hij letterlijk door de plek des onheils aangetrokken en zag de tweede toren van het WTC vlak voor zijn ogen in elkaar storten. Iemand duwde hem op tijd een kelder in anders had hij het misschien niet eens na kunnen vertellen.
Wat ons betreft, heeft de uitgave van zijn nieuwe roman Lennon ist tot ook weer met timing te maken. Dit keer is de uitgave van het boek echter niet met een belangrijke politieke gebeurtenis verbonden, maar met iets dat alleen van betekenis was voor onszelf. Het beschrijft New York precies zoals wij het hebben beleefd. Lennon ist tot werd vlak voor ons bezoek aan New York uitgegeven en wij ontdekten het meteen na terugkomst. Daar zijn we blij om, want hierdoor heeft het ons beeld van de stad niet mee bepaald, maar bevestigd. Deze gelukkige samenloop van omstandigheden heeft onze herinneringen aan New York nog dierbaarder gemaakt. Dankzij Osang zijn ze in boekvorm verkrijgbaar, waardoor ze niet meer alleen in ons hoofd bestaan, maar voor iedereen toegankelijk zijn.
Twee weken geleden hebben we Osang in levende lijve ontmoet toen hij in het Brecht-Haus in Berlin-Mitte voorlas uit zijn nieuwe roman. Als een stel groupies hingen we aan zijn lippen en na afloop schoven we met een rood hoofd een stapel eigen werk onder zijn neus, dat hij – symphatiek als hij is – braaf heeft gesigneerd. Ik heb me afgevraagd waarom we zo zenuwachtig waren toen we oog in oog met hem stonden. Zo beroemd is hij helemaal niet. Ik denk dat het te maken heeft met de diepe gevoelens en emoties die New York in ons heeft losgemaakt en die nu door iemand in woorden zijn gevat. Ik beleefde in Brooklyn – om precies te zijn in Coney Island – één van de mooiste dagen van mijn leven en toen Osang naar aanleiding van een vraag van mij vertelde hij dat hij heel gelukkig was geweest in Brooklyn, raakte dat bij mij een gevoelige snaar. Ik ervaar dat als iets heel bijzonders en het is spannend om de persoon te ontmoeten die dit allemaal heeft bewerkstelligd.

Soms heeft Osang ook pech. Bij de laatste grote stroomuitval in New York in 2003 was hij even niet in de stad. Toch bleef hij niet met lege handen achter. Naar eigen zeggen stortte er op die bewuste dag voor zijn ogen een gevel van een gebouw in. Beter iets dan niets.

Thursday, February 14, 2008

Berlijnse Notities - Stad in Beweging

Onlangs zag ik in het mooie Deutsches Historisches Museum de fototentoonstelling Eye on Time van Michael Ruetz. De fotograaf heeft gedurende een periode van ruim 10 jaar diverse plekken in Berlijn gefotografeerd en de exacte geografische coördinaten genoteerd. Met tussenpozen van enkele jaren is hij naar de plaatsen teruggekeerd en heeft ze opnieuw op de gevoelige plaat vastgelegd. Het resultaat is een spannende weergave van de vele veranderingen die deze stad sinds de val van de muur heeft doorgemaakt en nog doormaakt. Berlijn is altijd in beweging, is een vaak gehoorde uitspraak en de beelden van Ruetz onderstrepen dit nog een keer.
Door de tentoonstelling kreeg ik regelrecht zin om een aantal oude foto’s op te snorren die ik zelf in deze periode heb gemaakt, en de hierop afgebeelde plaatsen nog eens te bezoeken en te fotograferen.
Mijn foto’s zijn geen kunstwerken. Het zijn de impressies van een twintigjarige die diep onder de indruk was van Berlijn en haar turbulente geschiedenis. Van fotograferen had en heb ik nog steeds geen kaas gegeten. Maar het is mijn persoonlijke “Eye on Time” en het was spannend en leuk om nog een keer terug te gaan in de tijd en een aantal momenten uit het verleden weer levendig voor de geest te halen.


Schlossplatz met blik op Staatsoper en Zeughaus 1991 © balanda


Schlossplatz 2007 © balanda


Marx-Engels Forum met Palast der Republik op de achtergrond 1991
© balanda


Marx-Engels Forum met restanten van Palast der Republik op de achtergrond 2007 © balanda


Brandenburger Tor met blik op Oost-Berlijn 1991 © balanda


Brandenburger Tor met blik op Oost-Berlijn 2007 © balanda


Op het dak van de Reichstag met blik op Oost-Berlijn 1999 © balanda


Op het dak van de Reichstag met blik op Oost-Berlijn 2007 © balanda


Voormalig grensgebied omgeving Potsdamerplatz met blik op Reichstag en Brandenburger Tor 1993 © balanda


De plek waar ik in 1993 stond heet nu In den Ministergärten 2007
© balanda


Gefotografeerd vanuit een wachttoren aan de Schiffbauerdamm 1992 © balanda


Schiffbauerdamm (de wachttoren is er niet meer) 2007 © balanda


Voormalig grensgebied aan de Schiffbauerdamm 1992 © balanda


Op de plek waar ik in 1992 stond bevindt zich nu het Bundes Presse Strand 2007 © balanda


Muurrestanten aan de Schiffbauerdamm tegenover de Reichstag 1991 © balanda


Marie-Elisabeth-Lüders-Haus (Bundestagsbibliothek) op exact dezelfde plek aan de Schiffbauerdamm 2007 © balanda


Muurrestanten in het Marie-Elisabeth-Lüders-Haus 2007 © balanda

Monday, February 11, 2008

All Time Heroes Part 2 - Morrissey

Wie is Steven Patrick Morrissey eigenlijk? Menigeen heeft deze vraag al eens proberen te beantwoorden, maar niemand weet het precies. Eigenlijk is dat vreemd, want er zijn maar weinig zangers waarvan de teksten zo autobiografisch zijn als die van Morrissey. Of zijn ze niet meer dan mooie poëzie overgoten met een laagje verzonnen Weltschmerz? Geven ze je enkel het gevóel in zijn ziel te kunnen kijken? Niemand weet het en Morrissey zelf laat het allemaal graag in het midden. Hij is één van de geheimzinnigste popsterren die de muziekwereld ooit heeft gekend en wil dat ook graag zo houden.
Mij maakt dat allemaal niet zoveel uit. Ik heb me eigenlijk nooit echt verdiept in zijn leven. Ik weet niet hoe oud hij is en waar hij werd geboren. Natuurlijk ken ik de verhalen die er over hem de ronde doen. Zo zou hij homosexueel zijn en waarschijnlijk ook nog pedofiel. Kenners menen dat laatste te kunnen concluderen uit de tekst van het lied Reel Around the Fountain dat op het schitterende Smiths album Hatful of Hollow staat. Ik geloof er geen zak van. Verder wordt hij sinds zijn hit The National Front Disco een rassist genoemd, zou hij de afgelopen 20 jaar celibatair geleefd hebben en haat hij zijn vader. Het zal allemaal wel. Morrissey is desondanks mijn held. Al heel lang.
Het is moeilijk om aan mensen die zijn muziek niet kennen of niet mogen, uit te leggen waarom hij zo belangrijk voor mij is. Zijn muziek is de soundtrack van mijn leven. Dat is misschien de beste manier om het te formuleren. Dat wil niet zeggen dat ik zo iemand ben die denkt dat een lied speciaal voor mij is geschreven of over mij gaat. Dat is allemaal onzin. Maar ik geloof wel in een vorm van verbondenheid die muziek kan oproepen met een artiest die jou niet persoonlijk kent en andersom.
Deze verbondenheid voel ik het sterkst wanneer ik luister naar het briljante album Ringleader of the Tormentors. Of de teksten nu autobiografisch zijn of niet, je merkt dat er iets anders is. Er is iets ten goede gekeerd in het leven van Morrissey en dat stroomt letterlijk uit de groeven van deze plaat. Hoewel hij natuurlijk niets van zijn sarcasme en Weltschmerz heeft verloren, is het een optimistisch album geworden waar het persoonlijk geluk vanaf straalt. Ik hoorde Ringleader of the Tormentors voor het eerst op een cruciaal moment in mijn leven, toen zich ook bij mij een positieve wending voltrok. Met name het laatste nummer At last I am born is voor mij zo herkenbaar en spreekt me dermate uit het hart, dat ik het niet hardop mee kan zingen zonder een brok in mijn keel te krijgen.
In december 2006 ging een lang gekoesterde droom in vervulling. Ik zag Morrissey voor het eerst live. Het klinkt belachelijk maar ik was al dagen van tevoren zenuwachtig en opgewonden. Mijn geduld werd ruimschoots beloond. Het was een fantastisch concert vol passie en humor. Morrissey is ongelofelijk charismatisch en windt het publiek met gemak om zijn vinger. Hij opende met Panic en had meteen iedereen op zijn hand. Treurige nummers als Every day is like sunday en How soon is now? hadden niets van hun intensiteit verloren, maar klonken op de een of andere manier lichter. Het was alsof het hem niet meer zoveel kracht kostte ze te zingen, alsof het geoorloofd was zijn optimisme erin te laten doorklinken. Bij Irish Blood, English Heart stond de zaal op z‘n kop en dat bleef zo tot het einde. Ik heb daarna nog dagenlang met een smile op mijn gezicht rondgelopen en iedereen bestookt met verhalen over mijn held. De Berliner Morgenpost kopte de volgende dag:

Im ewigen Licht der Liebe
Wie sich Morrissey, die Diva der britischen Pop-Musik, in der Arena selbst übertraf

Een fan schreef:

Morrissey war eine Erleuchtung!

Meer hoef ik er niet aan toe te voegen.

Viva Morrissey!

Saturday, February 9, 2008

Berlijnse Notities - Mijn brandende liefde voor Berlijn

Is er iets mooiers dan ‘s ochtends vroeg begeleid door Elvis met de bus door Berlijn te zweven?
Vier keer per maand drijft de noodzaak me hiertoe en ik geniet er elke keer weer met volle teugen van. En dat, terwijl de eindbestemming minder interessant is, namelijk mijn werkplek in Europarc-Dreilinden, een winderig, fantasieloos industrieterrein exact op de plek waar het Westen vroeger het Oosten mocht binnenrijden.
Maar “der Weg ist das Ziel” zoals ze dat hier zo mooi plachten te zeggen. En die werkplek is zo erg nou ook weer niet.
Vooral in de winter, wanneer het om 7 uur nog donker is, vind ik het een genot me per bus door de nimmer slapende stad te laten voeren. Vanachter het glas zie ik eenzame gestaltes over straat zwalken, voorbij aan de Turkse bakkers die al een uur open zijn en de dönertentjes die nooit sluiten. In de Urbanstrasse stopt de bus precies voor café Logo, waar het nog gezellig druk is … of wordt, want ik zie de eerste kroegtijgers alweer naar binnen gaan. Er wordt op dit vroege uur nog stevig gedronken en gepaft, ondanks het rookverbod dat hier sinds 1 januari officieel geldt.
Een aantal kilometer verderop ligt de Potsdamer Platz er troosteloos en verlaten bij. Een enkele verdwaalde toerist probeert het bont verlichtte Sony Centre met zijn camera te vangen, maar verder is het armoe troef in het nieuwe hart van Berlijn. De helft van de gebouwen blijkt bij een wat nauwkeurigere blik niet meer dan een coulisse te zijn. De onafgebouwde constructies worden verhuld door metershoge reclamedoeken met winkelgevels. Of er al iemand heeft geprobeerd naar binnen te gaan?
Vroeger volgde er vanaf dit punt een kleine sightseeing by night toer langs Holocaust monument, Brandenburger Tor en Reichstag, maar sinds kort duikt de bus de Tiergarten Tunnel in. In mijn oren zingt Elvis Burning Love, terwijl we door de buik van Berlijn razen.

Lord almighty,
I feel my temperature rising
Higher higher
Its burning through to my soul

Opeens schieten we boven de grond en duikt de gigantische glasfacade van de nieuwe Hauptbahnhof voor me op. Helaas, ik moet uitstappen. Ik loop richting ingang en werp nog een laatste blik op de Fernsehturm, terwijl de zon langzaam begint op te komen.

Cause your kisses lift me higher
Like a sweet song of a choir
And you light my morning sky
With burning love

Het is fantastisch in Berlijn te zijn.

Thursday, January 24, 2008

Neues aus der Mauerstadt - X-Kölln

Ein neuer Kiez wurde geboren. Sein Name: X-Kölln (sprich Kreuzkölln).

Hier, wo das "Ghetto" Neukölln auf das progressive Kreuzberg stößt und das Schlummereckchen von Treptow als grüne Barriere dient, tut sich seit einiger Zeit was. Zwischen den vielen Dönerbuden und Ramschläden entdeckt man fast jede Woche was neues. Vorbei sind die Zeiten, wo es an jeder Ecke eine verrauchte Berliner Eckkneipe namens Donnerwetter, Zur Traube oder Kindl Eck gab. Nein, wir haben jetzt auch echte Café‘s wie zum Beispiel das Ä, Jansa 7, Ringo und Freies Neukölln. Und sogar ein schwullesbisches Kollektivbetrieb namens SilverFuture. Diese Kneipe für „Kings and Queens and Criminal Queers“ liegt gemütlich neben dem immer nach Vanille duftenden, Türkischen Männerlokal „Sonne“, wo Rummikub und Wasserpfeife Hand in Hand gehen.

Da X-Kölln noch nicht von den Massen entdeckt wurde, lässt es sich hier gut wohnen. Das hübsche Landwehrkanal sorgt im Sommer für eine frische Brise und der Schlesische Busch lädt ein zum Schlendern und Faulenzen. Die Geschichte liegt auf der Straße denn hier, an diesem „Dreiviertelpunkt“ stand die Mauer. Der Wachturm am Busch ist ein stiller Zeitzeuge.

Mitten in dieser Stadtidylle liegt die berüchtigte Rütlischule, die im vorigen Jahr Bundesweit bekannt wurde weil die Lehrer bekanntgaben, der Gewalt durch Schüler nicht mehr standhalten zu können. Sie liegt praktisch bei mir um die Ecke und die Frage stellt sich ob es nicht gefährlich sei, gerade hier zu wohnen. Man bekommt es richtig mit der Angst zu tun wenn man die Berliner Polizeigewerkschaft glaubt, die vor einigen Wochen behauptete, daß Teile von Neukölln nicht mehr zu retten sind. Bürgermeister Buchkowsky nannte diese Äußerungen „undifferenzierter Rufmord“ und meinte „so einen abenteuerlichen Quatsch habe ich lange nicht gehört“.

Klar gibt es in Neukölln massive Probleme. Jugendgewalt, Alkoholsucht und Arbeitslosigkeit sind mittlerweile synonym mit diesem Viertel. Aber wenn man die Boulevard- und Schwachsinnigenzeitungen Bild oder Berliner Kurier liest, würde man fast glauben, man lebe in einem Ghetto. Eins kann ich sagen. Neukölln ist weit entfernt von Zuständen wie in der New Yorker Bronx oder dem Südafrikanischem Johannesburg.
Die Ehrlichkeit gebietet aber zu sagen, daß X-Kölln der "gehobene" Teil von Neukölln ist. Hier nimmt der Leerstand sichtbar ab, und ändert das Publikum sich ein wenig. Das gibt Hoffnung für die Zukunft.

Falls du Lust hast X-Kölln mal näher kennen zu lernen, dann kann ich dir herzlich empfehlen im Juni mal das jährlich zurückkehrende Festival 48 Stunden Neukölln zu besuchen.

Kneipen:
SilverFuture
Freies Neukölln
Ä



Elbestraße Neukölln © balanda 2005