Filmtip - Man on wire

I see three oranges, I juggle. I see two towers, I walk.

- Philippe Petit -

Woorden schieten te kort om deze adembenemende documentaire over koorddanser Philippe Petit en zijn "artistic crime of the century" te beschrijven. In 1974 "danste" hij 44 minuten lang ongezekerd op 417 meter hoogte over een staalkabel tussen de Twin Towers in New York. Het is ongetwijfeld de meest waanzinnige, fantastische en mooiste kunst performance waarvan ik ooit heb gehoord. James Marsh' documentaire Man on wire bericht op ongelofelijk spannende wijze over deze "coup of the century" en heeft met recht een plaatsje in mijn Top 10 van favoriete films gekregen. ZIEN!!!!!!!

Mijn waardering: ★★★★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top




Het WTC was niet zijn eerste performance op grote hoogte. Hij danste ook tussen de pijlers van de Sydney Harbour Bridge en tussen de torens van de Notre Dame.

Foto's van de film

Filmtip - Waltz with Bashir

In het Midden-Oosten is de hel weer losgebroken. Tijd om The History of the Israelis and Palestinians van Noah Flug en Martin Schäuble weer eens uit de kast te trekken. Een goed boek dat ik een ieder die de draad een beetje is kwijtgeraakt bij het volgen van het eeuwigdurende, onoplosbare conflict tussen Israeli's en Palestijnen (en die Duits kan lezen), van harte kan aanbevelen. Wie het leest, zal ook een aantal zinnen tegenkomen over het bloedbad van Sabra en Shatila, waarbij in 1982 honderden Palestijnen onder het toeziend oog van Israelische troepen op gruwelijke wijze werden afgeslacht. Het was een wraakactie van Libanese Falangisten voor de moord op de Libanese Christelijke president Bashir Gemayel, enkele dagen ervoor.
De film Waltz with Bashir van de Israeli Ari Folman, doet op indringende wijze verslag van deze gebeurtenis, waarbij hij zelf als soldaat in het Israelische leger betrokken was. Het bijzondere is dat Waltz with Bashir tegelijkertijd een animatiefilm en een documentaire is. Een combinatie die nog niet eerder op het grote doek te zien was. Wie denkt dat het leed, de pijn, de brutaliteit, de haat en de angst door de animaties worden afgezwakt, zal verrast zijn. Juist omdat er geen echte beelden worden getoond, dringt het achterliggende verhaal veel dieper door dan in welke oorlogsdocumentaire of oorlogsfilm ook.
Hoe vaak zien we geen beelden van oorlogssituaties die ons nauwelijks nog raken? Zijn we niet al jarenlang afgestompt door de dagelijkse berichten uit Gaza, Irak, Nigeria en andere brandhaarden in deze wereld? Waltz with Bashir laat ons met andere ogen naar hetzelfde conflict kijken en zorgt ervoor dat we wakker blijven. Slechts in de laatste vijf minuten van de film worden er echte beelden van de slachtoffers getoond. Die laten uiteindelijk een veel diepere indruk achter dan alles wat ik tot nu toe heb gezien.
Geen lichte kost, maar een must voor iedereen die het nog wat kan schelen.

Mijn waardering: ★★★★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top

Berlijnse Notities - Een avond (of twee) met Paul Auster

In Berlijn worden dromen waar en hartewensen vervuld. En altijd sneller dan je denkt. Afgelopen donderdag wist ik nog niet dat mijn all time hero Paul Auster naar Berlijn zou komen. Vandaag staat zijn warme, sympathieke blik voor altijd in mijn geheugen gegrift.
Soms ontgaat je wat bij zo‘n veelzijdig en groot aanbod. Je pluist niet meer altijd de complete cultuuragenda uit om te zien wat er allemaal te doen is. Zo kon het gebeuren dat we vrijdagavond laat pas ontdekten dat Amerika‘s grootste verhalenverteller Paul Auster, Berlijn zondag en maandag met een bezoek zou vereren om zijn nieuwe film en zijn nieuwe boek voor te stellen. Ik kon wel janken. Auster in Berlijn en ik niet erbij. Een nachtmerrie.
Maar dankzij mijn creatieve vriendin, die weet hoezeer mijn hart voor Auster slaat en die gewoon niet wilde accepteren dat dit alles zomaar aan mij voorbij zou gaan, zat ik zondagavond op rij vijf van het schitterende Babylon Mitte om The inner life of Martin Frost te zien. Na afloop van de film gaf Auster een half uur durend interview en signeerde hij boeken. Intelligent, warm en met een goed gevoel voor humor, maakte hij een onuitwisbare indruk op mij. Een schrijver zoals ik me een schrijver voorstel. Hij straalt een grote innerlijke rust uit, die me zoveel energie heeft gegeven dat het leven weer niet op kan. Ik had weke knieën toen ik met mijn boeken voor zijn signeertafel stond. Voor hij ze teruggeeft, kijkt hij je recht in de ogen en hoewel hij de meeste gezichten beslist snel weer vergeet, is dat een zeer persoonlijke en attente geste.
En alsof dat nog niet genoeg was, vonden we op de website van het Berliner Ensemble nog drie grijze stoeltjes voor de lezing maandagavond. Man in the dark werd afwisselend in het Engels (door Paul Auster zelf) en in het Duits (door Jan Josef Liefers) voorgelezen. De aanwezigheid van Liefers, die wij als Dr. Boerne in Tatort Münster al lange tijd geleden in ons hart hebben gesloten, was voor ons een extra verrassing. Op de vraag hoe hij de boeken van Paul Auster heeft leren kennen, vertelde hij dat het de titel van het boek In the country of last things was, die hem als Ossi had aangetrokken. Liefers meende zich te herinneren dat hij het boek had gejat, tot grote hilariteit van het publiek en Paul Auster, en is sindsdien een kritiekloze lezer geworden. Eén keer Auster, altijd Auster.
Hoe ik aan Auster ben gekomen en waarom hij mijn favoriete schrijver en één van mijn grootste helden is, wil ik graag nog een keer in een apart stukje schrijven. Op dit moment moet iedereen me maar op mijn woord geloven dat deze man tot de beste schrijvers in de wereld behoort en gewoon zijn boeken gaan lezen.



Aan te bevelen films waarvoor Paul Auster het script schreef:
Smoke van regisseur Wayne Wang met Harvey Keitel
Blue in the face van regisseur Wayne Wang met Harvey Keitel, Lou Reed, Jim Jarmusch, Madonna e.a.

Wie Paul Auster nog niet kent, kan ik de volgende boeken in het bijzonder aanbevelen:

Moon Palace
Leviathan
Mr Vertigo
The book of illusions

Zijn vrouw Siri Hustvedt schrijft net als Auster verschrikkelijk mooie boeken. In het het bijzonder kan ik What I loved aanraden.


© Balanda 28 september 2008

Filmtip - The Diving Bell and The Butterfly

En omdat ik nu toch bezig ben, wil ik graag ook nog even de film The Diving Bell and The Butterfly onder de aandacht brengen.
Ooit van Locked-In-Syndrom gehoord? Ik kan alleen maar zeggen dat het mijn worst nightmare is. Mensen die aan dit syndroom leiden zitten opgesloten in hun lichaam, dat na een herseninfarct heeft besloten niet meer te functioneren. De vroegere Elle redacteur Jean Dominic Bauby geraakte in deze toestand en kon alleen nog met zijn linkeroog knipperen.
Over zijn leven gaat de film en ik kan niet anders zeggen dan dat het een waar meesterwerk is geworden. Het is geen documentaire, maar een speelfilm die is gebaseerd op het boek dat Bauby heeft geschreven tijdens zijn ziekte. Hij heeft zijn gedachten met het knipperen van zijn oog kenbaar gemaakt aan een dame van een uitgeverij. Zij begon met het opzeggen van het alfabet en hij knipperde met zijn oog zodra de juiste letter voorbij kwam. Ik vind het schier onvoorstelbaar dat iemand in een dergelijke toestand zoveel wilskracht kan tonen. Ik ben Bauby zeer dankbaar hiervoor, want zijn boek heeft een belangrijke boodschap voor iedereen. Het laat je anders naar de wereld kijken en maakt duidelijk dat geluk en gezondheid je waardevolste bezit zijn.
Vaak hoor je dat het boek beter is dan de film, of andersom. Niet bij The Diving Bell and The Butterfly. De film is eerder een aanvulling op het boek en weet je op ongelofelijke wijze mee te slepen in de claustrofobische wereld van Bauby. Er is geexperimenteerd met de camera om de kijker het gevoel te geven hoe het is, om maar met een oog te kunnen zien vanuit een starre, liggende positie. Artsen en verpleegsters vliegen van hot naar her en zijn soms maar half te zien, omdat ze zich deels buiten het blikveld van Bauby bevinden. Op andere momenten vult een gezicht het hele doek, omdat het slechts enkele centimeters van zijn gezicht is verwijderd.
Bauby stierf slechts enkele dagen nadat zijn boek verscheen. Toeval? Ik denk het niet. In het laatste hoofdstuk vraagt hij zich af of er op deze wereld een sleutel is die zijn duikersklok kan openen. Hij meent dat hij die sleutel ergens anders moet zoeken en maakt zich klaar om op zoek te gaan.



Mijn waardering: ★★★★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top

Filmtip - Into the Wild van Sean Penn

Regisseur: Sean Penn
Acteurs: Emile Hirsch, Marcia Gay Harden, William Hurt, Catherine Keener e.a.
Duur: 140 minuten

In 1992 vonden twee rendierjagers het levenloze lichaam van de 24-jarige Christopher McCandless in een oude bus in de wildernis van Alaska. McCandless was wat men in het Duits een Aussteiger noemt, iemand die de samenleving de rug toekeert omdat hij er niet langer deel van uit wil maken. Twee jaar lang reist hij zonder geld en alleen met het hoogstnodige door Amerika op zoek naar waarheid. Hij kan het leugenachtige leven van zijn carrierezuchtige, materialistische ouders niet langer verdragen en de druk van hun verwachtingen niet meer weerstaan. De overmatige consumptie, het streven naar geld en carriere als hoogste doel en de verwaarlozing van de natuur jagen hem letterlijk op de vlucht voor het leven en voor zichzelf. Gedurende enkele maanden trekt hij zich terug in de eenzaamheid van de wildernis van Alaska, enkel vergezeld van zijn lievelingsboeken van Jack London, Alexander Puschkin en Lord Byron. Hier komt hij nader tot zichzelf en de natuur en beleeft hij de gelukkigste momenten van zijn leven.
Zijn ouders zijn woedend wanneer ze ontdekken dat hij al zijn geld aan een goed doel heeft geschonken en met de noorderzon is vertrokken. Na een jaar maakt hun woede echter plaats voor angst en vertwijfeling. Chris‘ afwezigheid dwingt hen hun eigen leven kritisch te bezien en zich af te vragen wie hun kind eigenlijk is. Hoewel de film dit niet expliciet toont, moeten ze tot de conclusie zijn gekomen dat ze hun eigen zoon helemaal niet kennen en nog minder begrijpen. Het is echter niet zo dat Chris nooit iets over zichzelf heeft verteld of duidelijk heeft gemaakt wat hij van de wereld denkt en verwacht. Het was echter nooit dat wat zijn ouders graag wilden horen. Zij wensen liever hun leugens voort te zetten en willen graag dat hun kinderen hieraan deelnemen; verlangen dit als het ware van ze.
Vlak voor Chris sterft, fantaseert hij van een hereniging met zijn ouders, terwijl hij liggend in de oude bus die al die maanden zijn thuis is geweest, naar de hemel staart. Hij vraagt zich af of ze hetzelfde zouden zien als hij, wanneer ze hier bij hem zouden zijn. Het is een interessante vraag. Zou zijn terugkeer werkelijk tot een verandering hebben geleid, of zouden zijn ouders toe hebben gegeven aan de verleiding om hun zoon verwijten te maken en hem de schuld te geven voor de crisis waarin hun leven zich bevindt? Hoe sterk is de wens om de leugen voort te laten bestaan en deze ook aan hun kind op te leggen? Hoe graag wensen Chris‘ ouders zich te onttrekken aan hun verantwoordelijkheden en de makkelijkste weg te kiezen?
Niet zijn verdwijning, maar pas zijn dood maakt dit uiteindelijk onmogelijk .
En wat zou Chris‘ terugkeer voor hemzelf hebben betekend? Zou hij in staat zijn geweest weer deel te nemen aan de samenleving die hij als onrechtvaardig en ziek beschouwt? Hij weet als geen ander dat het in de huidige tijd heel moeilijk is om trouw te blijven aan jezelf, je idealen en je principes. Alleen wie zich afzondert moet niet voortdurend balanceren tussen waarheid en leugen. Tegelijkertijd beseft Chris echter ook dat je echt geluk alleen ervaart als je het met anderen deelt.
Het is dit dilemma dat me in Into the Wild heeft aangesproken en dat Sean Penn op indringende wijze heeft gevisualiseerd. De stem van Eddie Vedder, die de gevoelens van de integere en oprechte Chris vertaalt middels een aantal prachtige songs, klinkt daarbij nog lang na.

Mijn waardering: ★★★★★

★ prut ★★ gaat wel ★★★ aardig ★★★★ wow ★★★★★ top

De film is gebaseerd op een waargebeurd verhaal dat in het boek Into the Wild van Jon Krakauer is beschreven.


Dit zelfportret van Christopher McCandless was de laatste foto van de film die nog ontontwikkeld in zijn fototoestel zat.